Vì sao hai chấm trên vật phải được theo dõi bằng hai chùm tia riêng khi dựng ảnh?

Giải thích nguyên lý

Một điểm ảnh được tạo từ các tia xuất phát từ cùng một điểm vật. Không được lấy tùy ý một tia của điểm A và một tia của điểm B rồi gọi giao điểm của chúng là ảnh của cả vật. Dựng hình đúng phải giữ nguồn gốc từng chùm tia.

Ví dụ và phân tích

Một vật có chấm đỏ phía trên trục và chấm xanh phía dưới. Qua thấu kính hội tụ tạo ảnh thật, chùm đỏ hội tụ xuống dưới và chùm xanh hội tụ lên trên. Các đường tia khác màu có thể cắt nhau ở nơi khác trên đường đi, nhưng giao điểm đó không đại diện một điểm vật duy nhất.

Cách kiểm tra

Gắn màu cho từng điểm vật trước khi vẽ. Với mỗi màu, dùng hai tia đặc biệt để tìm ảnh tương ứng rồi nối các điểm ảnh thành hình. Kiểm tra xem các tia được dùng trong một cặp có thật sự xuất phát cùng điểm hay không.

Ứng dụng

Cách làm này hữu ích khi ảnh trông lộn xộn do nhiều đường chồng lên nhau. Nó cũng giải thích vì sao tia có thể đi qua nhau mà không trao đổi danh tính hay tự tạo một vật sáng mới tại chỗ giao.

Điều kiện và giới hạn

Sơ đồ dùng quang học tia, môi trường trong suốt thông thường và thấu kính lý tưởng. Giao nhau của các tia không đồng nghĩa luôn có màn hay điểm sáng nhìn được từ mọi hướng. Không suy diễn sang các hiệu ứng giao thoa chưa thuộc mục tiêu bài.

Đọc hình

Hai chấm đỏ và xanh tạo hai chùm tia đồng màu hội tụ vào hai điểm ảnh khác nhau, không ghép chéo các màu.

Học tiếp

Thấu kính hội tụ và phân kỳ nhận biết bằng hình dạng nào Khúc xạ ánh sáng là gì ở mặt nước