Vì sao hai kính cùng đường kính ngoài chưa chắc có cùng tiêu cự?

Giải thích nguyên lý

Đường kính ngoài cho biết kích thước phần kính nhìn thấy, chưa xác định mức hội tụ. Tác dụng quang học còn phụ thuộc hình dạng các mặt, vật liệu và môi trường xung quanh. Vì thế hai kính cùng bề ngang có thể tạo chùm hội tụ ở các khoảng cách khác nhau.

Ví dụ và phân tích

Hai thấu kính mô hình cùng đường kính 4 cm nhưng có tiêu cự 10 cm và 20 cm. Chiếu các chùm gần song song cùng điều kiện, điểm hội tụ của kính thứ nhất gần hơn. Không được dùng thước đo riêng bề ngang 4 cm rồi gọi đó là tiêu cự.

Cách kiểm tra

Phân biệt phép đo kích thước vật thể với phép xác định tác dụng của kính. Dùng sơ đồ hoặc bộ tia LED theo hướng dẫn, giữ môi trường như nhau và ghi khoảng từ kính đến điểm hội tụ phù hợp. Không dùng Mặt Trời để đo.

Ứng dụng

Bài giúp hiểu tại sao hai kính trông gần giống chưa chắc thay thế được trong một hệ chiếu ảnh. Phải xem thông số hoặc kiểm tra chức năng, không chỉ so vỏ và đường kính.

Điều kiện và giới hạn

Kính thật có độ dày, quang sai và nhiều mặt nên vị trí đo cần quy ước. Các con số là mô hình, không cho phép suy tiêu cự từ tranh không theo tỉ lệ. Không yêu cầu học công thức chế tạo thấu kính.

Đọc hình

Hai kính cùng bề ngang 4 cm nhưng các tia gần song song hội tụ ở khoảng 10 cm và 20 cm.

Học tiếp

Thấu kính hội tụ và phân kỳ nhận biết bằng hình dạng nào Khúc xạ ánh sáng là gì ở mặt nước