Vì sao màn không tìm được ảnh rõ khi vật sáng nằm đúng tiêu điểm kính hội tụ?

Giải thích nguyên lý

Trong mô hình thấu kính mỏng, các tia từ một điểm nằm trên mặt phẳng tiêu phía vật đi ra thành một chùm song song tương ứng. Chúng không hội tụ tại một điểm trên màn hữu hạn. Dịch màn mãi chưa chắc tìm được ảnh rõ nếu bố trí vật đang ở đúng điều kiện ấy.

Ví dụ và phân tích

Đặt đầu một mũi tên sáng trong mặt phẳng tiêu. Hai tia sau kính từ cùng điểm này có cùng hướng nên không gặp nhau tại màn ở phía sau. Một điểm khác trên vật cho chùm song song hướng khác; không có toàn bộ ảnh thật rõ trên một mặt màn hữu hạn.

Cách kiểm tra

Dùng sơ đồ tia hoặc mô phỏng, thay đổi nhỏ khoảng vật–kính quanh tiêu cự. Phân biệt đúng bằng tiêu cự với hơi lớn hơn, vì trường hợp hơi lớn hơn có thể cho ảnh ở rất xa. Không dùng Mặt Trời làm nguồn thử.

Ứng dụng

Cách phân tích giúp xử lý tình huống không tìm thấy ảnh mà không vội kết luận kính hỏng. Trước khi đẩy màn xa hơn cần kiểm tra vị trí vật và giới hạn mô hình.

Điều kiện và giới hạn

Kính thật có kích thước, quang sai và sai số đặt vật nên chỉ gần đạt điều kiện lý tưởng. Không coi một vùng sáng trên màn là ảnh rõ. Bài có thể kiểm tra bằng dựng tia, không cần học thêm quang học ngoài lớp.

Đọc hình

Một điểm vật trong mặt phẳng tiêu cho hai tia sau kính song song, các màn gần và xa đều không là điểm hội tụ hữu hạn.

Học tiếp

Thấu kính hội tụ và phân kỳ nhận biết bằng hình dạng nào Khúc xạ ánh sáng là gì ở mặt nước