Vì sao một lực có thể làm công dương lúc kéo đi nhưng công âm lúc vật trở lại?

Giải thích nguyên lý

Dấu của công phụ thuộc hướng lực so với độ dời, không chỉ hướng mũi tên lực trên trang. Nếu lực giữ cùng hướng mà vật đổi chiều chuyển động, quan hệ cùng chiều có thể thành ngược chiều. Công âm biểu thị lực rút bớt năng lượng cơ học qua tương tác đó.

Ví dụ và phân tích

Một lực ngoài không đổi 4 N hướng sang phải. Khi vật dịch 2 m sang phải, công của lực là +8 J. Nếu vật được tác nhân khác đưa 2 m về trái trong khi lực ấy vẫn hướng phải, công của riêng lực đang xét là −8 J.

Cách kiểm tra

Vẽ mũi tên lực và độ dời riêng cho từng chặng. Ghi tên tác nhân tạo lực để không nhầm với lực làm vật quay lại. Tổng công lực 4 N trên hai chặng bằng 0, nhưng công mỗi chặng khác 0 và các lực khác vẫn có thể trao đổi năng lượng.

Ứng dụng

Một bộ phận kéo có thể nhận hoặc truyền năng lượng tùy chuyển động thực. Xét dấu giúp tránh cộng tất cả độ lớn thành năng lượng cấp vào. Trong bài toán nhiều lực, phải theo dõi từng lực và tổng công riêng.

Điều kiện và giới hạn

Ví dụ giả định lực cố định về độ lớn và hướng, khác lực ma sát thường đổi hướng theo chuyển động tương đối. Không dùng công thức cùng chiều Fs với dấu dương cho mọi chặng. Chỉ xét chuyển động thẳng có lực song song đường đi.

Đọc hình

Hai chặng cùng lực 4 N sang phải: đi phải 2 m có +8 J, đi trái 2 m có −8 J.

Học tiếp

Động năng là gì và khi nào vật có động năng Cơ năng bằng tổng những dạng năng lượng nào