Vì sao sơ đồ tia không ghi tỉ lệ không thể dùng thước đo tiêu cự?

Giải thích nguyên lý

Sơ đồ minh họa có thể giữ đúng quan hệ hướng và thứ tự các phần nhưng không giữ đúng mọi khoảng cách. Độ dài trên trang giấy khi ấy chưa tương ứng một số xentimét thật. Đo bằng thước trên hình chỉ cho kích thước bản vẽ, không tự cho tiêu cự của kính.

Ví dụ và phân tích

Một sơ đồ vẽ khoảng kính–F dài 3 cm trên trang nhưng ghi rõ không theo tỉ lệ. Không có hệ số đổi nào cho phép kết luận kính thật tiêu cự 3 cm. Nếu đề cho tỉ lệ 1 cm trên hình bằng 5 cm thật thì mới có cơ sở đổi thành 15 cm.

Cách kiểm tra

Tìm chú thích tỉ lệ và dữ kiện số trước khi đo. Kiểm tra hình có bị đổi kích thước khi in hoặc hiển thị không. Phân biệt bài dựng hình có tỉ lệ với hình chỉ dùng để giải thích nguyên lý.

Ứng dụng

Bài giúp học sinh không biến một minh họa đẹp thành dụng cụ đo không được hiệu chuẩn. Trong bài giải, nên lấy dữ kiện đã cho thay vì đo ngẫu nhiên từ ảnh trên điện thoại.

Điều kiện và giới hạn

Có tỉ lệ vẫn cần hình được tái tạo đúng kích thước và đủ chính xác. Ví dụ không phủ nhận phương pháp dựng ảnh theo tỉ lệ, chỉ yêu cầu điều kiện để dùng nó. Không suy dữ kiện còn thiếu bằng cách ước lượng tùy ý.

Đọc hình

Cùng sơ đồ kính–F dài 3 cm trên bản vẽ: không tỉ lệ thì chưa biết thật; nếu tỉ lệ 1:5 được xác nhận thì khoảng thật 15 cm.

Học tiếp

Thấu kính hội tụ và phân kỳ nhận biết bằng hình dạng nào Khúc xạ ánh sáng là gì ở mặt nước