Vì sao hai tấm lưới chồng lên nhau tạo những vân lớn kỳ lạ?
Khoa học tự nhiên 9 – phần Vật lý • Khám phá mở rộng
Vân moiré là mẫu lớn hình thành khi hai cấu trúc lặp gần giống nhau chồng lên hoặc được lấy mẫu cùng nhau. Chỗ đường lưới trùng và lệch thay đổi chậm trên một vùng rộng, nên mắt nhận ra những dải mới lớn hơn ô lưới ban đầu. [1][2]
Một tấm rèm lưới nhìn qua tấm lưới khác có thể tạo những đường cong rộng. Không có ai vừa vẽ thêm đường cong lên rèm; chúng xuất hiện từ cách hai mẫu nhỏ phối hợp.
Vì sao xoay ít mà hình đổi nhiều?
Khi hai lưới gần cùng khoảng cách nhưng hơi khác góc, quan hệ giữa các đường biến đổi từ nơi này sang nơi khác. Vùng gần trùng lặp lại sau một khoảng lớn hơn từng ô.
Đổi góc hoặc khoảng cách ô làm khoảng lặp lớn đổi. Chính sự gần giống của các cấu trúc tạo một thang hình dễ thấy, không cần các ô vật chất tự lớn lên. [1]
Máy ảnh có thêm một lưới lấy mẫu
Một hoa văn đều và lưới điểm ảnh của thiết bị có thể tạo moiré trên ảnh. Khi cấu trúc nhỏ không được lấy mẫu phù hợp, hình ghi lại có những mẫu không đại diện trung thực cho hoa văn thật. [2]
| Quan sát | Cần phân biệt |
|---|---|
| Hai lưới chồng tạo dải rộng | Dải là mẫu phối hợp, không một vật mới trên lưới |
| Ảnh áo có vân lạ | Vân có thể đến từ cách lấy mẫu, không từ vải |
| Xoay lưới làm vân chuyển nhanh | Mẫu chuyển không đồng nghĩa vật chất chạy theo vân |
Không phải mọi vân moiré là giao thoa của các sóng ánh sáng kết hợp như trong màng mỏng. Hai lưới che sáng thông thường đã có thể tạo mẫu hình học; chữ “giao thoa” đôi khi được dùng theo nghĩa rộng cho sự phối hợp mẫu.
Moiré nối quang học với hình học và việc biểu diễn thông tin. Nó nhắc rằng mẫu nhìn thấy có thể thuộc quan hệ giữa hai cấu trúc, chứ không chỉ thuộc riêng một cấu trúc đang quan sát.
Kết nối với bài học
Đọc thêm: Vì sao máy ảnh dùng thấu kính hội tụ tạo ảnh trên cảm biến.
Chương trình Khoa học tự nhiên 9 – phần Vật lý · Trợ lý AI Ước Mơ Lớn.