Dựng Lewis và hình học 3D.
HÓA HỌC 6–12 • TỪ CHẤT ĐẾN HẠT, TỪ PHẢN ỨNG ĐẾN CUỘC SỐNGChương trình GDPT quốc gia • Tự biên soạn
ƯỚC MƠ LỚNPHÒNG KHÁM PHÁ HÓA HỌC
Trang chủChuyên đề học tập Hóa học 10 • Bài 9–11 • ĐÃ BIÊN SOẠN ĐẦY ĐỦ
Chuyên đề 3. Thực hành hóa học và công nghệ thông tin
Dùng mô hình số để nhìn phân tử nhưng luôn kiểm giả thiết
Thực hành Lewis–VSEPR–3D, thiết kế thí nghiệm ảo và đọc tham số cấu trúc–năng lượng có kiểm chứng.
3bài học60bài tập30trắc nghiệm90AI hỏi đáp
BẢN ĐỒ ĐÚNG THỨ TỰ
Học Bài 9 đến Bài 11
Mỗi bài có lý thuyết, ví dụ, mô phỏng, AI, 20 bài tập, 10 trắc nghiệm và rào chắn an toàn.
01
BÀI 9Thực hành về cấu trúc phân tửLàm sao đi từ công thức phân tử hai chiều đến hình dạng ba chiều và tính phân cực?
Học bài →02BÀI 10Thực hành thí nghiệm hóa học ảoThí nghiệm ảo giúp học tốt điều gì và không thể thay thế điều gì của phòng lab thật?
Học bài →03BÀI 11Thực hành tính tham số cấu trúc và năng lượngMột phần mềm cho ra độ dài liên kết và năng lượng; làm sao biết con số có ý nghĩa gì và so sánh được không?
Học bài →SƠ ĐỒ TƯ DUY
Tuyến suy luận xuyên chuyên đề
01Lewis02VSEPR–3D03Phân cực04Thiết kế mô phỏng05Dữ liệu–sai số06Tối ưu–năng lượng
YÊU CẦU CẦN ĐẠT
Hiểu bản chất, tính đúng và hành động an toàn
Suy phân cực từ vector.
Thiết kế phép thử ảo công bằng.
Đọc độ dài–góc–năng lượng.
Báo cáo mô hình tái lập và không phóng đại.
Hồ sơ số của một phân tử: Lewis, hình học 3D, phân cực, tham số cấu trúc, năng lượng tương đối, nguồn dữ liệu và giới hạn mô hình.
Tiêu chí: đúng thứ tự, đúng mô hình, đúng đơn vị, có bằng chứng, giới hạn và rào chắn an toàn.
CỔNG CUỐI CHƯƠNG • 18 CÂU
Kiểm mối nối giữa các bài, không học rời từng mảnh
Đạt từ 80%. Sau khi nộp, từng câu hiện đáp án và giải thích.
—/18
Mục tiêu: 15/18
1Bài 9Nhận định sau đúng hay sai? “Lewis biểu diễn electron hóa trị, cặp liên kết và cặp không liên kết; quy trình cần đếm tổng electron, dựng khung, hoàn thành lớp ngoài và kiểm điện tích hình thức khi cần.”
2Bài 9Nhận định sau đúng hay sai? “VSEPR dự đoán hình học từ sự đẩy giữa các miền electron quanh nguyên tử trung tâm; liên kết đơn, đôi, ba đều tính là một miền, còn cặp electron tự do thường đẩy mạnh hơn.”
3Bài 9Nhận định sau đúng hay sai? “Góc lí tưởng 180°, 120°, 109,5° là mốc hình học; cặp tự do, liên kết bội và thế khác nhau làm góc thực lệch. Mô hình que–cầu phóng đại nguyên tử và không biểu diễn electron đúng tỉ lệ.”
4Bài 9Nhận định sau đúng hay sai? “Moment lưỡng cực tổng là tổng vector của các liên kết phân cực; hình học đối xứng có thể triệt tiêu, còn cặp electron và thế không đối xứng thường tạo moment tổng.”
5Bài 9Nhận định sau đúng hay sai? “Lewis cho biết chính xác độ dài liên kết và kích thước nguyên tử.”
6Bài 9Nhận định sau đúng hay sai? “Liên kết đôi tính là hai miền electron trong VSEPR.”
7Bài 10Nhận định sau đúng hay sai? “Mô phỏng giúp quan sát mô hình vi mô, thay đổi biến có kiểm soát, lặp lại nhanh và luyện dự đoán; nó không tự xác nhận mọi kết quả ngoài thực tế.”
8Bài 10Nhận định sau đúng hay sai? “Một phép khảo sát công bằng chỉ thay biến độc lập, đo biến phụ thuộc và giữ các biến kiểm soát hợp lí; cần lặp lại và ghi điều kiện.”
9Bài 10Nhận định sau đúng hay sai? “Cần lưu dữ liệu gốc, đơn vị, số lần lặp, xử lí thống kê phù hợp và không kéo đường xu hướng vượt xa vùng dữ liệu; dữ liệu ảo cũng có thể chứa làm tròn hoặc nhiễu mô phỏng.”
10Bài 10Nhận định sau đúng hay sai? “Chỉ dùng nền tảng được phép, không tải tệp lạ, không nhập dữ liệu cá nhân; báo cáo phải ghi nguồn mô phỏng, phiên bản, tham số và phân biệt dữ liệu tạo bởi mô hình với dữ liệu đo thật.”
11Bài 10Nhận định sau đúng hay sai? “Kết quả mô phỏng luôn đúng với mọi thí nghiệm thật.”
12Bài 10Nhận định sau đúng hay sai? “Thay nhiều biến cùng lúc giúp mô phỏng giống đời thật hơn nên dễ kết luận nguyên nhân.”
13Bài 11Nhận định sau đúng hay sai? “Độ dài liên kết là khoảng cách giữa hai hạt nhân; góc liên kết do ba nguyên tử xác định; góc xoắn do bốn nguyên tử xác định. Đơn vị thường là pm hoặc Å với 1 Å=100 pm.”
14Bài 11Nhận định sau đúng hay sai? “Tối ưu hình học tìm cấu trúc có gradient năng lượng gần 0 theo mô hình; một kết quả có thể là cực tiểu cục bộ. Cấu dạng đầu khác nhau có thể dẫn tới cực tiểu khác nhau.”
15Bài 11Nhận định sau đúng hay sai? “Năng lượng điện tử tuyệt đối phụ thuộc phương pháp; thường so chênh lệch giữa cấu trúc tính cùng mức. 1 hartree xấp xỉ 2625,5 kJ/mol; không so số năng lượng từ phương pháp hoặc hệ tham chiếu khác nhau một cách trực tiếp.”
16Bài 11Nhận định sau đúng hay sai? “Kết quả phụ thuộc phương pháp, basis set, mô hình dung môi, điện tích, bội spin và tiêu chí hội tụ. Báo cáo tái lập phải ghi đầu vào, phiên bản phần mềm và không trình bày nhiều chữ số hơn độ tin cậy.”
17Bài 11Nhận định sau đúng hay sai? “1 Å bằng 1000 pm.”
18Bài 11Nhận định sau đúng hay sai? “Phần mềm báo 'optimization completed' nghĩa đã tìm được cấu trúc bền nhất tuyệt đối.”
GÓC PHỤ HUYNH
Hỏi định nghĩa và giới hạn
Không cho học sinh tự thử nguồn bức xạ, lửa, bình kín, nhiên liệu hay hóa chất. Với PCCC, luyện sơ đồ thoát nạn và số 114.
GÓC GIÁO VIÊN
Chấm cả mô hình và an toàn
Ưu tiên hiện tượng → mô hình → đại lượng → dữ liệu → kiểm chứng → rào chắn; không thưởng cho đáp số thiếu điều kiện.
NGUỒN ĐỐI CHIẾU
Chương trình GDPT môn Hóa học – Bộ GD&ĐT ↗Thông tư 17/2025/TT-BGDĐT – văn bản hiện hành ↗Mục lục Chuyên đề Hóa học 10 – Kết nối tri thức ↗IAEA – Radiation protection of patients and the public ↗IUPAC Gold Book – thuật ngữ hóa học ↗Cục Cảnh sát PCCC & CNCH – hướng dẫn cộng đồng ↗NIST Chemistry WebBook – dữ liệu hóa học ↗PhET – mô phỏng khoa học tương tác ↗Chuyên đề được tách khỏi bảy chương cốt lõi; website không sao chép nguyên văn sách giáo khoa.