Giải thích dầu thô là hỗn hợp.
HÓA HỌC 6–12 • TỪ CHẤT ĐẾN HẠT, TỪ PHẢN ỨNG ĐẾN CUỘC SỐNGChương trình GDPT quốc gia • Tự biên soạn
ƯỚC MƠ LỚNPHÒNG KHÁM PHÁ HÓA HỌC
Trang chủChuyên đề tự chọn Hóa học 11 • 3 bài • ĐÃ BIÊN SOẠN ĐẦY ĐỦ
Chuyên đề 3. Dầu mỏ và chế biến dầu mỏ
Từ hỗn hợp dầu thô đến nhà máy và lựa chọn năng lượng có trách nhiệm
Nguồn gốc–thành phần–phân loại, chưng cất–chuyển hóa và đánh giá tác động toàn vòng đời.
3bài học60bài tập30trắc nghiệm90AI hỏi đáp
BẢN ĐỒ CHUYÊN ĐỀ TỰ CHỌN
Học bằng dòng vật chất, dữ liệu và quyết định
Ba bài có lý thuyết, ví dụ, mô phỏng, AI, bài tập, trắc nghiệm và rào chắn an toàn.
01
BÀI 7Nguồn gốc, thành phần và phân loại dầu mỏVì sao hai mẫu dầu thô đều gọi là dầu mỏ nhưng giá trị và cách chế biến rất khác nhau?
Học bài →02BÀI 8Chế biến dầu mỏVì sao nhà máy phải vừa tách hỗn hợp, vừa biến đổi phân tử?
Học bài →03BÀI 9Sản xuất dầu mỏ, môi trường và nguồn thay thếLàm sao so sánh nguồn năng lượng mà không chỉ chuyển phát thải từ ống xả sang nơi sản xuất?
Học bài →SƠ ĐỒ TƯ DUY
Tuyến suy luận xuyên chuyên đề
01Nguồn gốc02Thành phần03Phân loại04Chưng cất05Cracking–reforming06Vòng đời–thay thế
YÊU CẦU CẦN ĐẠT
Hiểu bản chất, tính đúng và hành động có trách nhiệm
Phân biệt các tiêu chí phân loại.
Phân biệt tách và chuyển hóa.
Giải thích octane đúng bản chất.
So sánh giải pháp năng lượng theo vòng đời.
Bảng điều hành một dòng dầu thô giả lập: hồ sơ nguyên liệu, sơ đồ chế biến, sản phẩm, phát thải, điểm giảm rủi ro và kịch bản thay thế.
Tiêu chí: đúng chất, đúng định lượng, có dòng vật chất, phép kiểm, giới hạn, rào chắn an toàn và đánh giá môi trường.
CỔNG CUỐI CHƯƠNG • 18 CÂU
Kiểm mối nối giữa các bài, không học rời từng mảnh
Đạt từ 80%. Sau khi nộp, từng câu hiện đáp án và giải thích.
—/18
Mục tiêu: 15/18
1Bài 7Nhận định sau đúng hay sai? “Dầu mỏ hình thành chủ yếu từ vật chất hữu cơ bị chôn vùi, biến đổi dưới nhiệt–áp suất trong thời gian địa chất, rồi di cư và tích tụ trong bẫy chứa; đây là tài nguyên không tái tạo ở thang thời gian con người.”
2Bài 7Nhận định sau đúng hay sai? “Dầu thô là hỗn hợp phức tạp chủ yếu gồm alkane, cycloalkane và aromatic hydrocarbon, kèm hợp chất S, N, O, kim loại, nước và muối tùy nguồn.”
3Bài 7Nhận định sau đúng hay sai? “Dầu có thể phân loại theo mật độ/API gravity, hàm lượng sulfur (sweet/sour) và nền hydrocarbon; các nhãn là tiêu chí kỹ thuật, không phải đánh giá vị giác.”
4Bài 7Nhận định sau đúng hay sai? “Đường chưng cất, độ nhớt, mật độ, sulfur, acid number và thành phần phân đoạn giúp dự báo chế biến; màu/mùi không đủ để định giá hay nhận dạng.”
5Bài 7Nhận định sau đúng hay sai? “Dầu mỏ là những hồ dầu rỗng lớn ngay dưới đất.”
6Bài 7Nhận định sau đúng hay sai? “Dầu mỏ chỉ gồm alkane.”
7Bài 8Nhận định sau đúng hay sai? “Dầu thô được khử nước–muối rồi chưng cất khí quyển/chân không thành các phân đoạn theo dải nhiệt độ sôi; mỗi phân đoạn vẫn là hỗn hợp.”
8Bài 8Nhận định sau đúng hay sai? “Cracking bẻ phân tử hydrocarbon lớn thành phân tử nhỏ hơn; xúc tác/nhiệt và có hoặc không hydrogen quyết định phân bố sản phẩm, coke và chất lượng.”
9Bài 8Nhận định sau đúng hay sai? “Catalytic reforming sắp xếp cấu trúc để tăng trị số octane và tạo H₂; hydrotreating giảm sulfur/nitrogen, sau đó các dòng được pha chế đạt tiêu chuẩn.”
10Bài 8Nhận định sau đúng hay sai? “Mọi dòng nguyên liệu phải đi thành sản phẩm, nhiên liệu nội bộ, khí, coke, nước thải hoặc chất thải; hiệu suất phải thỏa cân bằng khối lượng và tiêu chuẩn an toàn–môi trường.”
11Bài 8Nhận định sau đúng hay sai? “Chưng cất dầu thô tạo ra hydrocarbon tinh khiết.”
12Bài 8Nhận định sau đúng hay sai? “Cracking là chưng cất ở nhiệt độ cao.”
13Bài 9Nhận định sau đúng hay sai? “Vòng đời dầu mỏ gồm thăm dò, khoan, khai thác, xử lí, vận chuyển, lọc hóa dầu, sử dụng và kết thúc vòng đời; mỗi mắt xích có dòng vật chất, năng lượng và rủi ro.”
14Bài 9Nhận định sau đúng hay sai? “Rủi ro gồm tràn dầu, suy giảm sinh cảnh, nước thải, methane, CO₂, SOx, NOx và bụi; ưu tiên phòng ngừa, phát hiện, ngăn lan, thu hồi rồi phục hồi dựa trên dữ liệu.”
15Bài 9Nhận định sau đúng hay sai? “Hiệu quả năng lượng, điện hóa, hydrogen, biofuel và nhiên liệu tổng hợp có vai trò khác nhau; lợi ích phụ thuộc nguồn điện/nguyên liệu, hiệu suất, hạ tầng và mục đích sử dụng.”
16Bài 9Nhận định sau đúng hay sai? “Đánh giá vòng đời so sánh từ khai thác nguyên liệu đến sử dụng–thải bỏ; chuyển dịch còn phải xét chi phí, việc làm, tiếp cận năng lượng và nhóm chịu tác động.”
17Bài 9Nhận định sau đúng hay sai? “Tác động môi trường chỉ xuất hiện khi đốt nhiên liệu.”
18Bài 9Nhận định sau đúng hay sai? “Chỉ cần trồng cây là bù được mọi tác động dầu mỏ.”
GÓC PHỤ HUYNH
Hỏi cơ sở, không khuyến khích tự thử
Hỏi con “dữ liệu nào quyết định?” và “dòng thải đi đâu?”. Không cho tự pha phân, chưng tinh dầu, nấu xà phòng, xử lí vỏ tôm hoặc mẫu dầu.
GÓC GIÁO VIÊN
Chấm cả hóa học và trách nhiệm
Ưu tiên dòng vật chất → cấu tạo/quá trình → định lượng → chất lượng dữ liệu → an toàn → vòng đời.
NGUỒN ĐỐI CHIẾU
Chương trình GDPT môn Hóa học – Bộ GD&ĐT ↗Thông tư 17/2025/TT-BGDĐT – văn bản hiện hành ↗Mục lục Chuyên đề học tập Hóa học 11 – Kết nối tri thức ↗FAO – Plant nutrition and fertilizer guide ↗US EPA – Agriculture and nutrient pollution ↗US EIA – Refining crude oil ↗ACS – Saponification and atom economy ↗Chuyên đề được tách khỏi sáu chương bắt buộc; website không sao chép nguyên văn sách giáo khoa.