Phân biệt monomer và mắt xích.
ƯỚC MƠ LỚNPHÒNG KHÁM PHÁ HÓA HỌC
Trang chủChương 4. Polymer
Từ monomer và mắt xích đến vật liệu, thiết kế và vòng đời
Hai bài kiến thức mới và một bài ôn tập, nối trùng hợp–trùng ngưng, kiến trúc mạch, chất dẻo, tơ, cao su, composite và lựa chọn bền vững.
Học theo cấu tạo, không thuộc phản ứng rời
Mỗi bài có lý thuyết, ví dụ, mô phỏng, AI, 20 bài tập và tự chấm.
BÀI 12Đại cương về polymerVì sao hàng nghìn phân tử nhỏ nối lại có thể tạo vật liệu bền, dẻo hoặc đàn hồi hoàn toàn khác monomer ban đầu?
Học bài →02BÀI 13Vật liệu polymerVì sao nhựa, tơ, cao su và composite đều liên quan polymer nhưng không thể sử dụng hay tái chế theo cùng một cách?
Học bài →03BÀI 14Ôn tập Chương 4Làm sao nhìn một vật liệu polymer và suy luận đúng từ monomer đến cách sử dụng, thay vì chỉ nhớ tên nhựa?
Học bài →Tuyến suy luận xuyên chương
Giải thích, tính, kiểm và vận dụng an toàn
Nhận dạng trùng hợp–trùng ngưng.
Tính n ở mức phù hợp dữ kiện.
Giải thích tính chất vật liệu bằng cấu trúc.
Đánh giá tuyên bố tái chế đúng điều kiện.
Phân tích vòng đời một sản phẩm polymer: monomer, mắt xích, kiến trúc mạch, phụ gia, công năng, dùng lại, thu gom và phương án cuối đời.
Tiêu chí: đúng cấu tạo, đúng phản ứng, đúng định lượng, có đối chứng, ngoại lệ và rào chắn an toàn.
Kiểm mối nối giữa các bài, không học rời từng mảnh
Đạt từ 80%. Sau khi nộp, từng câu hiện đáp án và giải thích.
Mục tiêu: 15/18
1Bài 12Nhận định sau đúng hay sai? “Polymer là hợp chất có phân tử khối rất lớn do nhiều đơn vị nhỏ lặp lại. Monomer là chất ban đầu có thể tạo polymer; mắt xích là đơn vị cấu trúc lặp trong mạch. Hệ số polymer hóa n biểu thị số mắt xích trung bình trong mô hình đơn giản.”
2Bài 12Nhận định sau đúng hay sai? “Trùng hợp kết hợp nhiều monomer thành polymer mà không tách phân tử nhỏ trong phương trình tổng quát. Monomer thường có liên kết bội hoặc vòng kém bền có thể mở; liên kết π chuyển thành các liên kết σ trong mạch.”
3Bài 12Nhận định sau đúng hay sai? “Trùng ngưng tạo polymer từ monomer có ít nhất hai nhóm chức có khả năng phản ứng, đồng thời thường tách phân tử nhỏ như H₂O. Cần phân biệt số nhóm chức phản ứng với số loại monomer.”
4Bài 12Nhận định sau đúng hay sai? “Polymer có thể mạch không nhánh, phân nhánh hoặc mạng không gian. Phân tử khối trung bình gần đúng bằng n lần khối lượng mol mắt xích khi bỏ qua nhóm cuối; tính chất còn phụ thuộc phân bố phân tử khối, độ kết tinh, lực liên phân tử và liên kết ngang.”
5Bài 12Nhận định sau đúng hay sai? “Monomer và mắt xích luôn có công thức phân tử giống hệt nhau.”
6Bài 12Nhận định sau đúng hay sai? “Mọi alkene trùng hợp dễ như nhau và chỉ cần viết mất dấu = là đủ điều kiện.”
7Bài 13Nhận định sau đúng hay sai? “Chất dẻo là vật liệu polymer có tính dẻo, thường gồm polymer nền và phụ gia. Nhựa nhiệt dẻo mềm/chảy khi gia nhiệt thích hợp và có thể gia công lại; nhựa nhiệt rắn tạo mạng liên kết ngang bền, không nóng chảy trở lại như nhiệt dẻo.”
8Bài 13Nhận định sau đúng hay sai? “Tơ là vật liệu polymer dạng sợi dài, mảnh, có độ bền nhất định. Có tơ tự nhiên, tơ nhân tạo từ polymer thiên nhiên chế biến lại và tơ tổng hợp; lực giữa mạch, định hướng và kết tinh chi phối độ bền, hút ẩm và chịu nhiệt.”
9Bài 13Nhận định sau đúng hay sai? “Cao su là vật liệu polymer có tính đàn hồi. Lưu hóa tạo lượng liên kết ngang thích hợp giữa các mạch, giúp cao su bền, đàn hồi và ổn định nhiệt hơn; quá ít hay quá nhiều liên kết ngang đều làm tính chất không phù hợp.”
10Bài 13Nhận định sau đúng hay sai? “Composite gồm vật liệu nền và pha gia cường để phối hợp tính chất. Mã nhận diện nhựa hỗ trợ phân loại nhưng không bảo đảm vật được thu gom hay tái chế; lựa chọn bền vững ưu tiên giảm dùng, dùng lại an toàn, phân loại và tái chế phù hợp hạ tầng.”
11Bài 13Nhận định sau đúng hay sai? “Mọi chất dẻo đều có thể nấu chảy và tái tạo vô hạn.”
12Bài 13Nhận định sau đúng hay sai? “Viscose là tơ tổng hợp vì được sản xuất trong nhà máy.”
13Bài 14Nhận định sau đúng hay sai? “Phải phân biệt chất ban đầu với đơn vị lặp trong mạch; từ mắt xích truy ngược monomer cần phục hồi đúng liên kết/nhóm chức và xét cơ chế trùng hợp hay trùng ngưng.”
14Bài 14Nhận định sau đúng hay sai? “Trong mô hình cơ bản, n ≈ M polymer/M mắt xích. Bài trùng ngưng phải tính cả số phân tử nhỏ tách ra và nhóm cuối khi đề yêu cầu chính xác; không dùng công thức gần đúng vượt dữ kiện.”
15Bài 14Nhận định sau đúng hay sai? “Mạch thẳng/phân nhánh, kết tinh, liên kết ngang, lực giữa mạch và phụ gia giải thích nhiệt dẻo, nhiệt rắn, tơ, cao su và composite. Tên polymer nền không đủ mô tả sản phẩm thương mại.”
16Bài 14Nhận định sau đúng hay sai? “Đánh giá vật liệu cần xét nguyên liệu, sản xuất, thời gian sử dụng, khả năng dùng lại, thu gom và xử lí cuối đời. 'Có thể tái chế', 'sinh học' hoặc 'phân hủy' chỉ có nghĩa trong điều kiện và hạ tầng xác định.”
17Bài 14Nhận định sau đúng hay sai? “Chèn dấu = vào bất kì liên kết đơn nào của mắt xích đều thu được monomer đúng.”
18Bài 14Nhận định sau đúng hay sai? “Hệ số n luôn là số nguyên duy nhất của toàn bộ mẫu.”
Hỏi cấu tạo nào quyết định
Hỏi con “đại lượng hoặc liên kết nào đang quyết định?” và “kết luận được kiểm bằng gì?”. Không tự thử amine, acid–base, pin hỏng, điện phân hay đốt vật liệu polymer.
Chấm cả mô hình lẫn giới hạn
Ưu tiên lời giải có cấu tạo, điều kiện, bán phản ứng/phương trình, hệ số, đơn vị, đối chứng, ngoại lệ và kết luận đúng phạm vi.