Bài nghị luận là một cuộc thuyết phục

Kính gửi Ban phụ trách thư viện, chúng em được biết tủ sách ở hành lang tầng hai có thể được chuyển vào kho vì sách thường đặt sai ngăn và ba cuốn đã bị rách bìa. Những bất tiện ấy cần được xử lí. Tuy nhiên, cất cả tủ sách sẽ làm mất một điểm đọc gần lớp học, trong khi nguyên nhân chính nằm ở cách sử dụng chưa có người hướng dẫn.

Theo sổ theo dõi giả định của câu lạc bộ, trong mười ngày có 62 lượt lấy sách tại tủ; 47 lượt diễn ra trong giờ nghỉ ngắn, khi học sinh không đủ thời gian xuống thư viện. Con số này chưa chứng minh mọi lượt đọc đều sâu, nhưng cho thấy vị trí hành lang đang đáp ứng một nhu cầu có thật trong tình huống. Ba cuốn rách cần được sửa; chúng không đủ để kết luận toàn bộ mô hình không thể vận hành.

Chúng em đề nghị thử lại trong bốn tuần: dán nhãn màu cho từng ngăn, đặt một hộp trả sách, phân công hai bạn kiểm tra cuối ngày và ghi số sách sai chỗ hoặc hư hỏng. Sau bốn tuần, nếu số sách sai ngăn không giảm và tình trạng hư hỏng tiếp tục, việc chuyển tủ sẽ có căn cứ rõ hơn. Ngược lại, nếu cách tổ chức mới hiệu quả, nhà trường giữ được điểm đọc mà không xem nhẹ việc bảo quản.

Một tủ sách chung không thể chỉ dựa vào lời nhắc ‘hãy có ý thức’. Nó cần quy trình đủ đơn giản để người dùng làm đúng và dữ liệu đủ rõ để người quản lí đánh giá. Vì vậy, chúng em mong được phép thực hiện đợt thử nghiệm, chịu trách nhiệm ghi chép trung thực và báo cáo kết quả thay vì bảo vệ tủ sách chỉ bằng sự yêu thích của mình.

[Đoạn A] Câu thơ về tiếng còi rất hay và vô cùng xúc động. Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật độc đáo làm người đọc bồi hồi, xao xuyến. Qua đó, ta thấy tình cảm chia tay thật sâu sắc và càng thêm yêu quý bài thơ.

[Đoạn B] Hình ảnh ‘chiếc còi khâu một đường mềm vào sương’ biến âm thanh thành một đường nét có thể nhìn và gần như có thể chạm. Động từ ‘khâu’ gợi việc nối hai mép đang rời nhau, trong khi tiếng còi lại báo đoàn tàu sắp đi. Sức gợi của câu thơ nảy sinh từ thế căng ấy: sự chia xa đã bắt đầu nhưng cảm xúc vẫn muốn níu một đường liên hệ.

Đoạn A có thái độ yêu thích nhưng chưa giúp người đọc kiểm tra lời khen ‘hay’, ‘độc đáo’ dựa trên đâu. Đoạn B không giấu cảm nhận; nó đặt cảm nhận sau việc đọc từ ngữ và quan hệ giữa hình ảnh với tình huống. Cảm xúc vì vậy trở thành kết quả của phân tích, chứ không phải tấm màn che chỗ thiếu bằng chứng.

Tôi từng nghĩ người có trách nhiệm là người viết được bản kế hoạch thật kín. Trong lần phụ trách một buổi đổi sách, tôi chia thời gian đến từng mười phút, ghi tên từng bạn và in đủ ba bản danh sách. Tôi chỉ không dành một dòng nào cho câu hỏi: nếu trời mưa thì làm gì.

Sáng hôm ấy, mưa tạt vào hành lang, số bàn kê ngoài sân phải chuyển hết vào phòng. Tôi vẫn cầm bản kế hoạch, gọi mọi người làm đúng vị trí cũ. Các bạn nhìn nhau; một người đề nghị bỏ khu trưng bày để dành lối đi, tôi gạt đi vì ‘không có trong kế hoạch’. Mười lăm phút trôi qua, những thùng sách vẫn nằm giữa cửa.

Cô phụ trách không giành lấy công việc. Cô hỏi: ‘Mục tiêu của buổi này là giữ nguyên sơ đồ hay để mọi người đổi được sách?’ Câu hỏi làm tôi nhận ra mình đã biến phương tiện thành mục đích. Tôi xin cả nhóm dừng hai phút, vẽ lại lối đi, gộp hai bàn và bỏ phần trang trí. Buổi đổi sách bắt đầu muộn nhưng không bị hủy.

Sau hôm ấy, trong mọi bản kế hoạch của tôi đều có một ô để trống, ghi ‘điều kiện thay đổi – người được quyền quyết định’. Ô trống không phải dấu hiệu của sự chuẩn bị sơ sài. Nó nhắc tôi rằng trách nhiệm không chỉ là giữ điều mình đã viết; trách nhiệm còn là nhìn xem thực tế đang cần mình sửa điều gì.