Vì sao bán kính lớn có lúc làm gia tốc hướng tâm tăng, có lúc lại làm nó giảm?

Giải thích nguyên lý

Hai kết luận có thể dùng hai điều kiện giữ cố định khác nhau. Khi giữ tốc độ dài v, gia tốc v²/r giảm theo bán kính. Khi giữ tốc độ góc ω, v = ωr thay đổi theo r và gia tốc ω²r tăng. Không so hai thí nghiệm mà bỏ biến đang được giữ.

Ví dụ tính từng bước

Giữ v = 4 m/s: r = 1 m cho a = 16 m/s², r = 2 m cho 8 m/s². Nhưng giữ ω = 4 rad/s: r = 1 m vẫn cho 16 m/s², r = 2 m lại cho 32 m/s². Ở lượt sau, tốc độ dài đã thành 8 m/s.

Điểm dễ hiểu sai

Không đồng thời nói giữ v và giữ ω khi đang đổi r trừ trường hợp đặc biệt không có chuyển động quay.

Tự kiểm tra

Thay v = ωr vào v²/r để nhận ngay ω²r, hai công thức không mâu thuẫn.

Điều kiện áp dụng

Chuyển động tròn với bán kính không đổi trong từng lượt; đây là so các lượt thử khác nhau.

Đọc hình minh họa

Hai nhóm so sánh: giữ v và giữ ω, mỗi nhóm có hai bán kính; ghi rõ biến kiểm soát để đọc đúng gia tốc. Các mũi tên chỉ đại lượng theo nhãn; hình định tính không dùng để đo tỉ lệ lực hoặc độ dài. Các đồ thị đọc theo số liệu và đơn vị hai trục.

Học tiếp

Gia tốc hướng tâm hướng vào đâu Tốc độ góc đo bằng radian trên giây