Vì sao dụng cụ hiện nhiều chữ số vẫn có thể đo sai hơn dụng cụ ít vạch hơn?

Giải thích nguyên lý

Độ phân giải cho biết mức thay đổi nhỏ mà dụng cụ có thể phân biệt, còn độ chính xác liên quan mức gần giá trị đúng. Một dụng cụ hiển thị rất chi tiết nhưng lệch gốc hoặc hiệu chuẩn sai vẫn có thể cho sai lệch lớn. Tăng chữ số không tự sửa thiên lệch của phép đo.

Ví dụ tính từng bước

Một đoạn chuẩn dài 100 mm. Dụng cụ A chia 1 mm nhưng lệch gốc +5 mm nên đọc quanh 105 mm; độ chi tiết đọc không bù được sai lệch gốc. Dụng cụ B chia 2 mm, đã kiểm gốc và trong phép thử đọc 100 mm với giới hạn đọc giả định ±1 mm. Ở phép thử này, B gần chuẩn hơn dù độ phân giải thô hơn.

Điểm dễ hiểu sai

Không tự quy mọi thang chia 2 mm thành sai số ±1 mm trong mọi phép đo; ví dụ đã giả định cách đánh giá sai số đọc riêng. Hiệu chuẩn còn có thể có sai số khác.

Tự kiểm tra

Đưa A về đúng gốc sẽ loại được phần lệch cố định +5 mm, nhưng không tự làm mất mọi sai số của A.

Điều kiện áp dụng

Đang so một phép đo với chuẩn đã biết, không dùng số chữ số làm chứng chỉ chất lượng dụng cụ; giữ đúng đơn vị mm.

Đọc hình minh họa

Hai dụng cụ đo cùng đoạn chuẩn 100 mm, một có điểm 0 lệch và đọc 105 mm, một đúng gốc đọc gần 100 mm; thấy rõ vạch chia và độ lệch. Các mũi tên chỉ đại lượng theo nhãn; hình định tính không dùng để đo tỉ lệ lực hoặc độ dài. Các đồ thị đọc theo số liệu và đơn vị hai trục.

Học tiếp

Sai số dụng cụ và sai số tuyệt đối khác gì Đo trực tiếp và đo gián tiếp khác nhau thế nào