Vì sao ép phanh mạnh hơn không bảo đảm quãng đường dừng giảm theo đúng tỉ lệ lực chân?

Giải thích nguyên lý

Lực chân là đầu vào cơ cấu phanh, còn hợp lực hãm xe phụ thuộc truyền lực, tiếp xúc lốp–đường và trạng thái bánh xe. Chỉ trong mô hình mà hợp lực hãm thật tăng theo tỉ lệ nhất định mới suy được gia tốc theo tỉ lệ ấy. Cần dùng đại lượng đúng ở phương trình ma.

Ví dụ tính từng bước

Xe mô hình 2 kg chạy 4 m/s. Hợp lực hãm thực 4 N cho độ lớn a = 2 m/s² và quãng dừng 4 m. Nếu một thao tác khác thật sự tạo hợp lực 8 N thì quãng dừng 2 m. Nhưng chỉ biết lực ấn điều khiển gấp đôi chưa đủ khẳng định hợp lực xe là 8 N.

Điểm dễ hiểu sai

Không lấy số newton trên bàn đạp thay vào lực ngang tác dụng lên toàn xe. Cũng không dùng ví dụ để dự đoán an toàn giao thông thật.

Tự kiểm tra

Kiểm bằng động năng đầu 16 J: công hãm lần lượt −4×4 và −8×2 đều −16 J.

Điều kiện áp dụng

Các quãng dừng chỉ thuộc hai mô hình hợp lực không đổi đã cho; chưa tính thời gian phản ứng.

Đọc hình minh họa

Xe mô hình với sơ đồ tách lực ấn điều khiển và lực hãm thực ở mặt đường; hai quãng dừng chỉ cho hai lực hãm đã biết. Các mũi tên chỉ đại lượng theo nhãn; hình định tính không dùng để đo tỉ lệ lực hoặc độ dài. Các đồ thị đọc theo số liệu và đơn vị hai trục.

Học tiếp

Định luật II Newton viết dưới dạng vectơ thế nào Cô lập vật trước khi giải bài lực như thế nào