Vì sao muốn ném bóng vào giỏ đang chạy phải tính vị trí giỏ lúc bóng tới?

Giải thích nguyên lý

Bóng và giỏ không tới đích trong cùng một thời điểm bằng cách chỉ dùng ảnh vị trí ban đầu. Phải tìm thời gian bay tới độ cao miệng giỏ rồi so vị trí ngang bóng với vị trí giỏ tại thời gian ấy. Tính đúng quỹ đạo nhưng dùng vị trí giỏ cũ vẫn có thể dẫn tới trượt mục tiêu.

Ví dụ tính từng bước

Mô hình bóng ném từ độ cao 1 m, vx = 3 m/s, vy đầu = 5 m/s, g = 10 m/s². Miệng giỏ cao 1 m, bắt đầu tại x = 2 m và chạy đều sang phải 1 m/s. Sau 1 s, bóng về độ cao 1 m, ở x = 3 m; giỏ cũng tới x = 3 m nên có thể nhận bóng. Nếu chỉ chọn vx = 2 m/s để tới vị trí giỏ ban đầu thì lúc 1 s bóng ở x = 2 còn giỏ đã ở x = 3.

Điểm dễ hiểu sai

Cần xét thời điểm bóng trở xuống, không chọn nghiệm t = 0 của cùng độ cao. Việc gặp đúng tọa độ còn chưa xét kích thước giỏ và khả năng giữ bóng.

Tự kiểm tra

Phương trình gặp ngang 3t = 2 + t cho t = 1 s, khớp thời gian bay theo phương đứng.

Điều kiện áp dụng

Bóng và miệng giỏ coi điểm, không cản, giỏ trên cơ cấu chuyển động đều; dùng mô phỏng hoặc đồ chơi nhẹ, không nhắm vật vào người hay xe thật.

Đọc hình minh họa

Quỹ đạo bóng lên rồi xuống miệng giỏ, giỏ chuyển từ x = 2 sang 3 m trong 1 s, điểm gặp nằm đúng độ cao ném 1 m. Các mũi tên chỉ đại lượng theo nhãn; hình định tính không dùng để đo tỉ lệ lực hoặc độ dài. Các đồ thị đọc theo số liệu và đơn vị hai trục.

Học tiếp

Phân tích chuyển động ném thành hai phương Vận tốc trung bình dùng độ dịch chuyển ra sao