Phân loại carbohydrate.
HÓA HỌC 6–12 • TỪ CHẤT ĐẾN HẠT, TỪ PHẢN ỨNG ĐẾN CUỘC SỐNGChương trình GDPT quốc gia • Tự biên soạn
ƯỚC MƠ LỚNPHÒNG KHÁM PHÁ HÓA HỌC
Trang chủHóa học 12 • Chương 2 • Bài 4–7 • ĐÃ HOÀN THIỆN
Chương 2. Carbohydrate
Từ carbon anomeric và liên kết α/β đến đường khử, tiêu hóa và vật liệu
Ba bài kiến thức mới và một bài ôn tập, nối glucose–fructose, sucrose–maltose, starch–cellulose bằng cấu tạo, phép thử, thủy phân và định lượng.
4bài học80bài tập40trắc nghiệm120AI hỏi đáp
BẢN ĐỒ CHƯƠNG
Học theo cấu tạo, không thuộc phản ứng rời
Mỗi bài có lý thuyết, ví dụ, mô phỏng, AI, 20 bài tập và tự chấm.
01
BÀI 4Giới thiệu về carbohydrate. Glucose và fructoseVì sao glucose và fructose cùng công thức C₆H₁₂O₆ nhưng khác nhóm carbonyl, mà cả hai vẫn có thể cho phản ứng Tollens?
Học bài →02BÀI 5Saccharose và maltoseVì sao sucrose và maltose cùng công thức C₁₂H₂₂O₁₁ nhưng chỉ maltose là đường khử?
Học bài →03BÀI 6Tinh bột và celluloseVì sao tinh bột và cellulose cùng mắt xích (C₆H₁₀O₅)ₙ nhưng con người tiêu hóa được tinh bột mà không tiêu hóa được cellulose?
Học bài →04BÀI 7Ôn tập Chương 2Làm sao chọn đúng phép thử và phản ứng cho sáu carbohydrate mà không học thuộc rời rạc?
Học bài →SƠ ĐỒ TƯ DUY
Tuyến suy luận xuyên chương
01Mono–di–poly02Vòng ⇌ mạch hở03Carbon anomeric04Đường khử05Liên kết α/β06Thủy phân–lên men
YÊU CẦU CẦN ĐẠT
Giải thích, tính, kiểm và vận dụng an toàn
Giải thích tính khử glucose/fructose.
Phân biệt sucrose và maltose.
Nối α/β với starch–cellulose.
Tính thủy phân và lên men.
Xây bản đồ carbohydrate cho một sản phẩm thực phẩm/vật liệu: cấu tạo, phép thử có đối chứng, định lượng, ứng dụng, giới hạn sức khỏe và vòng đời.
Tiêu chí: đúng cấu tạo, đúng phản ứng, đúng định lượng, có đối chứng, ngoại lệ và rào chắn an toàn.
CỔNG CUỐI CHƯƠNG • 20 CÂU
Kiểm mối nối giữa các bài, không học rời từng mảnh
Đạt từ 80%. Sau khi nộp, từng câu hiện đáp án và giải thích.
—/20
Mục tiêu: 16/20
1Bài 4Nhận định sau đúng hay sai? “Carbohydrate là polyhydroxy aldehyde/ketone hoặc chất thủy phân cho các đơn vị như vậy; phân loại thành monosaccharide, disaccharide và polysaccharide. Công thức Cₓ(H₂O)ᵧ không phải định nghĩa tuyệt đối.”
2Bài 4Nhận định sau đúng hay sai? “Glucose là aldohexose, fructose là ketohexose; cùng C₆H₁₂O₆ nhưng khác cấu tạo. Trong dung dịch, dạng vòng cân bằng với lượng nhỏ dạng mạch hở.”
3Bài 4Nhận định sau đúng hay sai? “Cả glucose và fructose hòa tan Cu(OH)₂ ở nhiệt độ thường tạo dung dịch xanh do nhiều –OH liền kề. Glucose khử Tollens; fructose cũng cho phản ứng Tollens trong môi trường kiềm do chuyển hóa qua enediol thành aldose.”
4Bài 4Nhận định sau đúng hay sai? “Glucose bị oxi hóa nhẹ thành gluconate/gluconic acid tùy môi trường, hydrogen hóa cho sorbitol và lên men alcohol: C₆H₁₂O₆ → 2C₂H₅OH + 2CO₂. Fructose hydrogen hóa cho hỗn hợp polyalcohol do tạo tâm mới.”
5Bài 4Nhận định sau đúng hay sai? “Mọi chất có công thức Cₓ(H₂O)ᵧ đều là carbohydrate.”
6Bài 5Nhận định sau đúng hay sai? “Sucrose gồm α-glucose và β-fructose nối qua cả hai carbon anomeric; maltose gồm hai đơn vị α-glucose nối α(1→4), còn một carbon anomeric tự do.”
7Bài 5Nhận định sau đúng hay sai? “Cả sucrose và maltose có nhiều nhóm –OH nên tan trong nước và hòa tan Cu(OH)₂ ở nhiệt độ thường tạo dung dịch xanh; màu xanh này không chứng minh tính khử.”
8Bài 5Nhận định sau đúng hay sai? “Maltose là đường khử do còn carbon anomeric tự do; sucrose là đường không khử vì cả hai carbon anomeric tham gia liên kết. Maltose khử Tollens/Cu(II) kiềm khi đun theo mô hình chương trình.”
9Bài 5Nhận định sau đúng hay sai? “Sucrose + H₂O → glucose + fructose; maltose + H₂O → 2 glucose khi có acid/enzyme thích hợp. Sau thủy phân, dung dịch sucrose có tính khử do sản phẩm monosaccharide.”
10Bài 5Nhận định sau đúng hay sai? “Cùng C₁₂H₂₂O₁₁ nên sucrose và maltose có cùng cấu tạo.”
11Bài 6Nhận định sau đúng hay sai? “Tinh bột gồm amylose chủ yếu α(1→4), mạch xoắn không nhánh, và amylopectin có α(1→4) cùng nhánh α(1→6). Công thức mắt xích thường viết (C₆H₁₀O₅)ₙ.”
12Bài 6Nhận định sau đúng hay sai? “Cellulose là polymer β-D-glucose nối β(1→4), mạch không nhánh; nhiều mạch tạo mạng liên kết hydrogen bền, làm sợi chắc và khó tan.”
13Bài 6Nhận định sau đúng hay sai? “Tinh bột tạo màu xanh tím/xanh đen với iodine do phức trong xoắn amylose; cellulose không cho màu đó. Cả hai thủy phân trong điều kiện thích hợp cuối cùng cho glucose; chúng không có tính khử rõ như monosaccharide trong mô hình chương trình.”
14Bài 6Nhận định sau đúng hay sai? “Enzyme amylase của người cắt liên kết α trong starch; người không có cellulase nên cellulose là chất xơ. Thủy phân lí thuyết: (C₆H₁₀O₅)ₙ + nH₂O → nC₆H₁₂O₆, nên 162 g mắt xích cho tối đa 180 g glucose.”
15Bài 6Nhận định sau đúng hay sai? “Tinh bột chỉ gồm amylose.”
16Bài 7Nhận định sau đúng hay sai? “Glucose/fructose là monosaccharide không thủy phân thành carbohydrate nhỏ hơn; sucrose/maltose là disaccharide; starch/cellulose là polysaccharide. Sản phẩm thủy phân phải bảo toàn đơn vị monosaccharide.”
17Bài 7Nhận định sau đúng hay sai? “Glucose, fructose trong môi trường kiềm và maltose cho phản ứng Tollens; sucrose, starch, cellulose không thể hiện tính khử theo phép thử chương trình trước thủy phân. Kết quả sau thủy phân phụ thuộc sản phẩm.”
18Bài 7Nhận định sau đúng hay sai? “Sự khác nhau giữa α/β và carbon anomeric quyết định hình dạng polymer, enzyme nhận biết và tính khử; cùng công thức phân tử hoặc mắt xích không đảm bảo tính chất giống nhau.”
19Bài 7Nhận định sau đúng hay sai? “Tính thủy phân/lên men theo hệ số mol và hiệu suất: một mol sucrose cho hai mol monosaccharide; một mắt xích C₆H₁₀O₅ thêm H₂O cho một glucose; một glucose lên men cho 2 ethanol + 2 CO₂.”
20Bài 7Nhận định sau đúng hay sai? “Mọi carbohydrate đều thủy phân được.”
GÓC PHỤ HUYNH
Hỏi cấu tạo nào quyết định
Hỏi con “đại lượng hoặc liên kết nào đang quyết định?” và “kết luận được kiểm bằng gì?”. Không tự thử amine, acid–base, pin hỏng, điện phân hay đốt vật liệu polymer.
GÓC GIÁO VIÊN
Chấm cả mô hình lẫn giới hạn
Ưu tiên lời giải có cấu tạo, điều kiện, bán phản ứng/phương trình, hệ số, đơn vị, đối chứng, ngoại lệ và kết luận đúng phạm vi.
NGUỒN ĐỐI CHIẾU
Chương trình GDPT môn Hóa học ↗Mục lục Hóa học 12 – Kết nối tri thức ↗Chương 2 – Carbohydrate ↗PubChem – Glucose ↗PubChem – Fructose ↗PubChem – Sucrose ↗PubChem – Maltose ↗IUPAC Gold Book – Polymer ↗IUPAC Gold Book – Electrode potential ↗IUPAC Gold Book – Metal ↗IUPAC Gold Book – Coordination entity ↗Website không sao chép nguyên văn sách giáo khoa và không giả danh tài liệu chính thức.