Giải thích tính chất kim loại bằng mô hình hạt.
HÓA HỌC 6–12 • TỪ CHẤT ĐẾN HẠT, TỪ PHẢN ỨNG ĐẾN CUỘC SỐNGChương trình GDPT quốc gia • Tự biên soạn
ƯỚC MƠ LỚNPHÒNG KHÁM PHÁ HÓA HỌC
Trang chủHóa học 12 • Chương 6 • Bài 18–23 • ĐÃ HOÀN THIỆN
Chương 6. Đại cương về kim loại
Từ electron trong tinh thể đến tách kim loại, hợp kim và chống ăn mòn
Năm bài kiến thức mới và một bài ôn tập, nối cấu tạo–tính chất với oxi hóa–khử, công nghệ vật liệu, vòng đời và an toàn.
6bài học120bài tập60trắc nghiệm180AI hỏi đáp
BẢN ĐỒ CHƯƠNG
Học theo cấu tạo, không thuộc phản ứng rời
Mỗi bài có lý thuyết, ví dụ, mô phỏng, AI, 20 bài tập và tự chấm.
01
BÀI 18Cấu tạo và liên kết trong tinh thể kim loạiVì sao kim loại vừa dẫn điện vừa có thể dát mỏng mà không vỡ như muối ăn?
Học bài →02BÀI 19Tính chất vật lí và tính chất hóa học của kim loạiLàm sao dự đoán kim loại phản ứng hay không mà không áp dụng một phương trình cho mọi trường hợp?
Học bài →03BÀI 20Kim loại trong tự nhiên và phương pháp tách kim loạiVì sao nhôm cần điện phân còn một số oxide kim loại có thể được khử bằng carbon/CO?
Học bài →04BÀI 21Hợp kimVì sao pha thêm một lượng nhỏ nguyên tố có thể làm kim loại dùng trong cầu, máy bay hay dụng cụ thay đổi mạnh?
Học bài →05BÀI 22Sự ăn mòn kim loạiVì sao cùng là sắt nhưng đinh ngoài trời gỉ nhanh hơn trong nơi khô ráo?
Học bài →06BÀI 23Ôn tập Chương 6Làm sao đi từ cấu tạo tinh thể đến lựa chọn, tách và bảo vệ một vật liệu kim loại?
Học bài →SƠ ĐỒ TƯ DUY
Tuyến suy luận xuyên chương
01Tinh thể02Electron delocalized03Tính khử04Tách kim loại05Hợp kim06Ăn mòn–bảo vệ
YÊU CẦU CẦN ĐẠT
Giải thích, tính, kiểm và vận dụng an toàn
Viết và kiểm bán phản ứng oxi hóa–khử.
Chọn nguyên lí tách kim loại có điều kiện.
Đánh giá vật liệu hợp kim theo tiêu chí.
Phân biệt ăn mòn hóa học và điện hóa.
Lập hồ sơ một vật kim loại quanh em: vật liệu, cấu tạo–tính chất, nguy cơ ăn mòn, biện pháp bảo vệ, khả năng sửa chữa/tái chế và an toàn.
Tiêu chí: đúng cấu tạo, đúng phản ứng, đúng định lượng, có đối chứng, ngoại lệ và rào chắn an toàn.
CỔNG CUỐI CHƯƠNG • 36 CÂU
Kiểm mối nối giữa các bài, không học rời từng mảnh
Đạt từ 80%. Sau khi nộp, từng câu hiện đáp án và giải thích.
—/36
Mục tiêu: 29/36
1Bài 18Nhận định sau đúng hay sai? “Kim loại ở trạng thái rắn thường gồm các ion dương/số hạt kim loại sắp xếp có trật tự trong mạng tinh thể và electron hóa trị delocalized.”
2Bài 18Nhận định sau đúng hay sai? “Liên kết kim loại là lực hút tĩnh điện giữa ion dương kim loại và electron delocalized; đây là mô hình giải thích tính liên kết toàn khối.”
3Bài 18Nhận định sau đúng hay sai? “Electron delocalized góp phần dẫn điện và dẫn nhiệt; ánh kim liên quan tương tác của electron với ánh sáng. Mức độ của các tính chất khác nhau giữa các kim loại và hợp kim.”
4Bài 18Nhận định sau đúng hay sai? “Các lớp trong mạng kim loại có thể trượt tương đối mà liên kết kim loại vẫn duy trì; nhưng độ dẻo, độ cứng và độ bền bị chi phối mạnh bởi cấu trúc, hạt tinh thể và thành phần hợp kim.”
5Bài 18Nhận định sau đúng hay sai? “Kim loại là các phân tử kim loại đứng riêng lẻ.”
6Bài 18Nhận định sau đúng hay sai? “Liên kết kim loại là liên kết ion giữa hai kim loại.”
7Bài 19Nhận định sau đúng hay sai? “Ánh kim, dẫn điện, dẫn nhiệt, tính dẻo là các tính chất vật lí thường gặp của kim loại nhưng có mức độ khác nhau.”
8Bài 19Nhận định sau đúng hay sai? “Nguyên tử kim loại thường nhường electron tạo cation nên kim loại có tính khử: M → Mⁿ⁺ + ne⁻.”
9Bài 19Nhận định sau đúng hay sai? “Khả năng phản ứng với O₂, acid, nước hoặc ion kim loại khác phụ thuộc bản chất kim loại, môi trường, nồng độ, nhiệt độ và lớp bề mặt.”
10Bài 19Nhận định sau đúng hay sai? “Kim loại hoạt động mạnh hơn có thể khử ion của kim loại yếu hơn trong dung dịch muối nếu phản ứng phù hợp; cần xét môi trường nước và trạng thái chất.”
11Bài 19Nhận định sau đúng hay sai? “Kim loại nào cũng rắn ở nhiệt độ phòng.”
12Bài 19Nhận định sau đúng hay sai? “Kim loại là chất oxi hóa vì tạo ion dương.”
13Bài 20Nhận định sau đúng hay sai? “Kim loại kém hoạt động như Au có thể gặp dạng tự do; phần lớn kim loại tồn tại trong khoáng vật/quặng dưới dạng hợp chất.”
14Bài 20Nhận định sau đúng hay sai? “Tách kim loại về bản chất là khử ion kim loại: Mⁿ⁺ + ne⁻ → M. Chất khử/cathode phải phù hợp với mức hoạt động và quy trình.”
15Bài 20Nhận định sau đúng hay sai? “Kim loại rất hoạt động thường điều chế bằng điện phân hợp chất nóng chảy; nhiều kim loại hoạt động trung bình được khử bằng C/CO/H₂ hoặc phương pháp nhiệt thích hợp; một số kim loại yếu dùng thủy luyện/khử hóa học.”
16Bài 20Nhận định sau đúng hay sai? “Tái chế kim loại thường tiết kiệm quặng và năng lượng so với sản xuất sơ cấp, nhưng cần phân loại, làm sạch, kiểm soát hợp kim và xử lí phát thải.”
17Bài 20Nhận định sau đúng hay sai? “Mọi kim loại đều có sẵn ở dạng nguyên chất trong quặng.”
18Bài 20Nhận định sau đúng hay sai? “Luyện kim chỉ là nung quặng thật nóng.”
19Bài 21Nhận định sau đúng hay sai? “Hợp kim là vật liệu kim loại gồm một kim loại nền với một hay nhiều nguyên tố khác, có thể là kim loại hoặc phi kim.”
20Bài 21Nhận định sau đúng hay sai? “Nguyên tử khác kích thước/thành phần làm thay đổi mạng, chuyển động khuyết tật và pha, nên độ cứng, độ bền, chống ăn mòn hoặc độ dẫn có thể thay đổi.”
21Bài 21Nhận định sau đúng hay sai? “Thép, inox, đồng thau, duralumin là các ví dụ quen thuộc; tên thương mại không đủ để suy thành phần chính xác.”
22Bài 21Nhận định sau đúng hay sai? “Hợp kim cần nhận diện thành phần để tái chế hiệu quả; trộn lẫn không kiểm soát có thể làm giảm chất lượng dòng tái chế.”
23Bài 21Nhận định sau đúng hay sai? “Hợp kim chỉ gồm các kim loại.”
24Bài 21Nhận định sau đúng hay sai? “Thêm nguyên tố luôn làm vật liệu tốt hơn.”
25Bài 22Nhận định sau đúng hay sai? “Ăn mòn kim loại là sự phá hủy kim loại/hợp kim do tác dụng hóa học hoặc điện hóa của môi trường.”
26Bài 22Nhận định sau đúng hay sai? “Ăn mòn hóa học là kim loại phản ứng trực tiếp với chất trong môi trường, không tạo pin điện hóa theo mô hình hai điện cực.”
27Bài 22Nhận định sau đúng hay sai? “Ăn mòn điện hóa cần có các vùng điện cực khác nhau được nối điện và môi trường chất điện li; tại anode kim loại bị oxi hóa.”
28Bài 22Nhận định sau đúng hay sai? “Sơn/mạ/phủ, dùng hợp kim phù hợp, cách li cặp kim loại, kiểm soát môi trường và bảo vệ cathode là các hướng chống ăn mòn; phương án phải hợp từng công trình.”
29Bài 22Nhận định sau đúng hay sai? “Gỉ chỉ là bụi bẩn bám trên sắt.”
30Bài 22Nhận định sau đúng hay sai? “Mọi ăn mòn đều là điện hóa.”
31Bài 23Nhận định sau đúng hay sai? “Mạng tinh thể và electron delocalized giải thích nhiều tính chất kim loại; cấu trúc và thành phần hợp kim điều chỉnh tính chất thực.”
32Bài 23Nhận định sau đúng hay sai? “Kim loại thường nhường electron, còn tách kim loại là khử ion kim loại; dùng bán phản ứng để kiểm chiều.”
33Bài 23Nhận định sau đúng hay sai? “Hợp kim và chống ăn mòn cần xét thành phần, môi trường, tải và bảo trì; tái chế cần phân loại và kiểm soát.”
34Bài 23Nhận định sau đúng hay sai? “Không tự điện phân, luyện kim, dùng acid/kiềm hay ghép kim loại để thử ăn mòn; dùng mô phỏng, dữ liệu và thí nghiệm được giám sát.”
35Bài 23Nhận định sau đúng hay sai? “Chỉ cần nhớ kim loại dẫn điện.”
36Bài 23Nhận định sau đúng hay sai? “Tách kim loại là phản ứng ngược hoàn toàn trong mọi điều kiện.”
GÓC PHỤ HUYNH
Hỏi cấu tạo nào quyết định
Hỏi con “đại lượng hoặc liên kết nào đang quyết định?” và “kết luận được kiểm bằng gì?”. Không tự thử amine, acid–base, pin hỏng, điện phân hay đốt vật liệu polymer.
GÓC GIÁO VIÊN
Chấm cả mô hình lẫn giới hạn
Ưu tiên lời giải có cấu tạo, điều kiện, bán phản ứng/phương trình, hệ số, đơn vị, đối chứng, ngoại lệ và kết luận đúng phạm vi.
NGUỒN ĐỐI CHIẾU
Chương trình GDPT môn Hóa học ↗Mục lục Hóa học 12 – Kết nối tri thức ↗Chương 2 – Carbohydrate ↗PubChem – Glucose ↗PubChem – Fructose ↗PubChem – Sucrose ↗PubChem – Maltose ↗IUPAC Gold Book – Polymer ↗IUPAC Gold Book – Electrode potential ↗IUPAC Gold Book – Metal ↗IUPAC Gold Book – Coordination entity ↗Website không sao chép nguyên văn sách giáo khoa và không giả danh tài liệu chính thức.