Vì sao tại điểm cao nhất của cú ném thẳng đứng vận tốc bằng không nhưng gia tốc vẫn khác không?

Giải thích nguyên lý

Vận tốc mô tả trạng thái chuyển động tức thời; gia tốc mô tả vận tốc đang thay đổi nhanh thế nào. Ở đỉnh quỹ đạo, bóng chỉ có vận tốc bằng không trong một thời điểm, còn trọng lực vẫn tác dụng nên gia tốc vẫn hướng xuống.

Ví dụ tính từng bước

Chọn chiều dương lên, ném với v₀ = 10 m/s, g = 10 m/s². Tại t = 1 s, v = 10 − 10t = 0. Ở t = 0,9 s vận tốc +1 m/s, ở 1,1 s là −1 m/s; gia tốc giữa hai mốc là (−1 − 1)/0,2 = −10 m/s².

Điểm dễ hiểu sai

Không suy lực tổng bằng không chỉ từ v = 0. Muốn bóng đứng yên trong một khoảng thời gian phải có điều kiện lực khác.

Tự kiểm tra

Tính độ cao đỉnh so điểm ném: 10 × 1 − 5 × 1² = 5 m.

Điều kiện áp dụng

Bóng chuyển động gần mặt đất, bỏ cản không khí; chỉ là mô hình, không ném vật tại nơi nguy hiểm.

Đọc hình minh họa

Ba vị trí bóng quanh đỉnh; vận tốc đổi từ lên sang xuống nhưng mũi tên gia tốc đều hướng xuống. Các mũi tên chỉ đại lượng theo nhãn; hình định tính không dùng để đo tỉ lệ lực hoặc độ dài. Riêng đồ thị và bài 0100 đọc theo số liệu ghi trên hình.

Học tiếp

Gia tốc là gì? Công thức a = Δv/Δt và đơn vị m/s² Vận tốc trung bình dùng độ dịch chuyển ra sao