Vì sao hai xe đều phanh được vẫn có thể tiến gần nhau trong lúc phanh?

Giải thích nguyên lý

Khoảng cách giữa hai xe phụ thuộc hiệu quãng đường chúng đi trong cùng thời gian, không chỉ quãng phanh riêng. Nếu xe sau bắt đầu phanh muộn hơn, nó có thể tiếp tục tiến gần xe trước dù sau đó có cùng độ lớn gia tốc hãm. Phải giữ chung mốc giờ và kiểm cả khoảng trước khi từng xe dừng.

Ví dụ tính từng bước

Hai xe chất điểm ban đầu đều chạy 4 m/s, xe sau cách xe trước 3 m. Xe trước hãm ngay với 2 m/s², đi thêm 4 m rồi dừng sau 2 s. Xe sau đi đều thêm 0,5 s rồi hãm cùng mức, tổng đi thêm 2 + 4 = 6 m và dừng lúc 2,5 s. Khoảng cách cuối còn 3 + 4 − 6 = 1 m. Trong mô hình này khoảng cách giảm tới giá trị đó.

Điểm dễ hiểu sai

Không đặt riêng thời điểm bắt đầu phanh của mỗi xe bằng 0 rồi so vị trí mà quên độ trễ. Dừng được không đồng nghĩa khoảng cách luôn giữ nguyên.

Tự kiểm tra

Độ đóng khoảng cách cuối là 2 m. Với khoảng cách đầu nhỏ hơn 2 m, mô hình chất điểm dự báo gặp trước khi cả hai dừng.

Điều kiện áp dụng

Chỉ là mô phỏng xe chất điểm trên ray, không dùng số liệu làm quy tắc khoảng cách giao thông thật; gia tốc hãm giữ không đổi tới lúc dừng.

Đọc hình minh họa

Hai làn thời gian của xe trước và xe sau, đánh dấu độ trễ 0,5 s, các quãng đường 4 m và 6 m và khoảng cách còn 1 m. Các mũi tên chỉ đại lượng theo nhãn; hình định tính không dùng để đo tỉ lệ lực hoặc độ dài. Các đồ thị đọc theo số liệu và đơn vị hai trục.

Học tiếp

Gia tốc âm có làm vật chậm dần? Xét dấu a và v Gia tốc là gì? Công thức a = Δv/Δt và đơn vị m/s²