Giải thích được trường hấp dẫn là mô hình mô tả tác dụng hấp dẫn tại mỗi điểm trong không gian.
VẬT LÝ 6–12 • HỌC TỪ HIỆN TƯỢNG ĐẾN BẢN CHẤTChuẩn GDPT hiện hành • Định hướng Hà Nội
ƯỚC MƠ LỚNPHÒNG KHÁM PHÁ VẬT LÝ
Trang chủCHUYÊN ĐỀ 11.1 • 10 TIẾT • ĐÃ HOÀN THIỆN
Trường hấp dẫn
Từ lực hút đến bản đồ trường, thế và năng lượng
Mô tả tương tác hấp dẫn bằng trường, vectơ cường độ trường, thế hấp dẫn và thế năng với mốc, dấu và phạm vi mô hình được khóa rõ.
BẢN ĐỒ CHUYÊN ĐỀ
Đi đúng thứ tự, không buộc học vượt
Mỗi bài có đúng 17 câu hiện tại và 3 câu nền đã học, kèm ví dụ giải từng bước.
01
BÀI 1 • 3 TIẾTTrường hấp dẫnMột vật chưa đặt tại điểm A thì vì sao ta vẫn nói tại A đã có trường hấp dẫn?
Học bài →02BÀI 2 • 3 TIẾTCường độ trường hấp dẫnVì sao cường độ trường không phụ thuộc khối lượng vật thử nhưng lực hấp dẫn lên vật lại phụ thuộc?
Học bài →03BÀI 3 • 4 TIẾTThế hấp dẫn và thế năng hấp dẫnVì sao thế hấp dẫn có thể âm trong khi độ lớn của trường và khối lượng đều dương?
Học bài →SƠ ĐỒ TƯ DUY
Một dòng suy nghĩ xuyên chuyên đề
01Nguồn02Trường03Lực thử04Vectơ g05Chồng chất06Thế φ07Thế năng08Công
YÊU CẦU CẦN ĐẠT
Hiểu bản chất, tính đúng và biết giới hạn
Tính và tổng hợp đúng vectơ cường độ trường hấp dẫn; phân biệt g với gia tốc của mọi vật trong mọi hoàn cảnh.
Dùng đúng φ = −GM/r, W = mφ và A₁₂ = W₁ − W₂ khi chọn mốc thế ở vô cực.
Nối mô hình điểm/đối xứng cầu với gần đúng trường đều gần mặt đất và nêu giới hạn áp dụng.
Lập hồ sơ trường hấp dẫn của một thiên thể: dữ liệu M, R có nguồn; tính g và φ tại bề mặt; so sánh theo tỉ số; nêu giả định đối xứng cầu, mốc thế và giới hạn.
Tiêu chí: đúng mô hình Vật lí, có đại lượng–đơn vị, nguồn dữ liệu, phép tính kiểm được, an toàn, bất định, giới hạn và một đề xuất có điều kiện.
CỔNG CUỐI CHUYÊN ĐỀ • 12 CÂU
Kiểm bản chất, phép tính, điều kiện và giới hạn
Đạt từ 80%. Nộp xong mới hiện đáp án và giải thích; câu sai phải quay đúng bài.
—/12
Mục tiêu: 10/12
1Bài 1Trong bài “Trường hấp dẫn”, phát biểu nào đúng về “Nguồn và trường”?
2Bài 1Trường tại A có mất khi bỏ vật thử khỏi A không?
3Bài 1Trong bài “Trường hấp dẫn”, phát biểu nào đúng về “Lực trong trường”?
4Bài 1Nếu khoảng cách tâm tăng gấp đôi, lực giữa hai chất điểm đổi thế nào?
5Bài 2Trong bài “Cường độ trường hấp dẫn”, phát biểu nào đúng về “Định nghĩa vectơ g”?
6Bài 2Ở điểm g=8 N/kg, vật 2 kg chịu lực hấp dẫn bao nhiêu?
7Bài 2Trong bài “Cường độ trường hấp dẫn”, phát biểu nào đúng về “Trường của nguồn cầu”?
8Bài 2Lấy g₀=9,8 m/s², tại h=R thì g xấp xỉ bao nhiêu?
9Bài 3Trong bài “Thế hấp dẫn và thế năng hấp dẫn”, phát biểu nào đúng về “Thế hấp dẫn”?
10Bài 3Vì sao φ=−GM/r nếu chọn mốc ở vô cực?
11Bài 3Trong bài “Thế hấp dẫn và thế năng hấp dẫn”, phát biểu nào đúng về “Thế năng hấp dẫn”?
12Bài 3Nâng 2 kg lên 5 m, g=9,8 m/s² gần đều. ΔW?
GÓC PHỤ HUYNH
Hỏi con mốc, dấu, chiều và điều kiện
Không cho con tự phát vô tuyến, mở thiết bị đang cấp điện hoặc nối mạch học tập với điện lưới.
GÓC GIÁO VIÊN
Chấm cả mô hình, đơn vị và miền hoạt động
Một đáp số đúng nhưng sai dấu thế năng, lẫn dB–dBm hoặc dùng v₊≈v₋ khi op-amp bão hòa vẫn phải coi là lỗi.
NGUỒN KHÓA PHẠM VI
Văn bản cập nhật Chương trình GDPT – Bộ GD&ĐT ↗SGK Chuyên đề học tập Vật lí 11 – NXB Giáo dục Việt Nam ↗Hệ đơn vị quốc tế SI – BIPM ↗Mô phỏng hấp dẫn và quỹ đạo – NASA Science ↗Quản lí phổ tần số vô tuyến – ITU-R ↗Thuật ngữ đo lường – NIST ↗Op-amp, comparator và hồi tiếp – Analog Devices ↗Mô hình phổ thông luôn được trình bày kèm phạm vi áp dụng.