Khám phá Vật lý lớp 10

Tìm hiểu cách bộ giới hạn mômen ngắt hoặc trượt đường truyền khi quá tải, vì sao cơ cấu này không đồng nghĩa máy được bảo vệ tuyệt đối.

Tìm hiểu cơ chế của bình phun kiểu bóng bóp: luồng khí tạo chênh áp ở miệng ống, đưa chất lỏng lên rồi phân tán thành giọt.

Khám phá khối tâm chung của hệ Trái Đất–Mặt Trăng, vì sao Trái Đất cũng chuyển động và khi nào mô hình tâm Trái Đất là gần đúng hữu ích.

Tìm hiểu cách những xoáy hình thành luân phiên sau vật cản tạo tín hiệu để đo dòng chảy, cùng điều kiện khiến nhịp xoáy đáng tin cậy.

Hiểu mỏi kim loại qua sự tích lũy hư hại, hình thành và lớn lên của vết nứt dưới tải lặp, khác với thử kéo một lần tới đứt.

Khám phá cách sợi nhỏ, tao cáp và cấu trúc xoắn phối hợp để dây cáp chịu kéo mà vẫn uốn, cùng sự đánh đổi với mòn và mỏi.

Hiểu cách hai mặt côn thay đổi bán kính làm việc của đai trong CVT, khiến tốc độ đầu vào và đầu ra có quan hệ biến đổi liên tục.

Hiểu cavitation do áp suất thấp quanh chân vịt và tác động khi bọt sụp ở vùng áp suất cao hơn, khác với không khí đơn thuần bị khuấy vào nước.

Giải thích điều khiển góc pitch để thay đổi lực khí động và mômen rotor, phân biệt với quay cả cụm máy theo hướng gió.

Hiểu vai trò của sợi, nhựa nền và cách xếp lớp trong composite; vì sao một tấm không nhất thiết chịu lực tốt như nhau ở mọi hướng.

Tìm hiểu biến cứng do gia công: chuyển động lệch mạng bị cản trở, vì sao tăng sức chống biến dạng không đồng nghĩa chống mọi kiểu gãy.

Tìm hiểu lực nâng trên cánh đặt dưới nước, sự khác nhau với lực đẩy nổi khi tàu đứng yên và lý do tàu cánh ngầm cần đủ tốc độ.

Giải thích trợ lực hấp dẫn bằng hệ quy chiếu và trao đổi động lượng; vì sao bay ngang hành tinh có thể tăng hoặc giảm tốc mà không tạo năng lượng miễn phí.

Khám phá tiến động trục Trái Đất do tác dụng hấp dẫn lên phần phình xích đạo; phân biệt với tự quay mỗi ngày và chuyển động quỹ đạo hằng năm.

Hiểu cộng hưởng quỹ đạo Io, Europa và Ganymede, phân biệt tỉ số chu kỳ với số vòng và vai trò của những tác động hấp dẫn lặp theo nhịp.

Khám phá sự cạnh tranh giữa chênh lệch hấp dẫn và lực giữ các phần vệ tinh; hiểu vì sao giới hạn Roche phụ thuộc cấu trúc thay vì là ranh giới hủy diệt chung.

Hiểu mất ổn định khi thanh mảnh chịu nén, vai trò của chiều dài và cách giữ hai đầu, phân biệt cong oằn với vật liệu bị nghiền nát.

Tìm hiểu từ biến dưới tải duy trì, vì sao nhiệt độ và thời gian cần được xét cùng độ lớn lực, phân biệt với biến dạng tức thời và mỏi.

Khám phá lực siết trước: bu lông giãn đàn hồi rất nhỏ, các tấm bị nén và vì sao mômen siết không phải chính lực kẹp.

Hiểu kênh dẫn bất đối xứng tạo lực cản khác nhau theo chiều dòng, vai trò của quán tính và vì sao van Tesla không phải van khóa kín tuyệt đối.

Khám phá tầng sôi khí–rắn: dòng khí nâng đỡ lớp hạt, mạng tiếp xúc thay đổi và vì sao hiện tượng không phải hạt nóng chảy hay nước sôi.

Khám phá chuyển quỹ đạo Hohmann qua nửa elip, vì sao cú đẩy đầu nâng điểm xa và cú đẩy thứ hai làm quỹ đạo tròn, thay vì đẩy thẳng lên cao.

Hiểu mặt phẳng quỹ đạo quay chậm nhờ phần phình xích đạo, giúp vệ tinh đi qua ở giờ Mặt Trời địa phương tương tự; phân biệt với vệ tinh địa tĩnh.

Khám phá bánh mặt trời, bánh hành tinh và giá mang; hiểu vì sao phải chỉ rõ phần giữ, phần dẫn và phần lấy chuyển động.

Hiểu cơ cấu mềm truyền lực bằng biến dạng đàn hồi, vì sao ít khớp có thể giảm độ rơ và vì sao vẫn phải xét mỏi vật liệu.

Giải thích guốc ly hợp, lò xo và tang trống, quá trình bắt đầu truyền mômen cùng sự phát nhiệt khi hai phía còn trượt.

Giải thích vai trò khối lượng riêng trong máy tách sữa ly tâm, hướng dịch của cầu béo và vì sao không phải mọi thành phần đều ra ngoài.

Giải thích lực căng trước trong nan hoa, cách tải làm đổi phân bố lực quanh vành và vì sao nan hoa không phải những cột nhỏ chống xuống đất.

Khám phá cơ cấu nâng cắt kéo, quan hệ giữa độ mở và chiều cao, vai trò đầu trượt và lý do lực chấp hành phụ thuộc vị trí lắp.

Giải thích cơ cấu tay quay–con trượt, hai điểm chết và vì sao pít-tông không nhất thiết dao động hình sin dù trục quay đều.