Cấp tổ chức trướcLuôn biết đang xét phân tử, tế bào, cơ thể, quần thể hay hệ sinh thái.
SINH HỌC 6–12 • HIỂU SỰ SỐNG BẰNG CẤU TRÚC, CƠ CHẾ VÀ BẰNG CHỨNGMạch Vật sống trong KHTN • Tự biên soạn
ƯỚC MƠ LỚNPHÒNG KHÁM PHÁ SỰ SỐNG
Trang chủBỘ KHUNG SINH HỌC 6–12 • LIÊN THÔNG BẢY NĂM
Quan sát sự sống, hiểu cơ chế, kết luận bằng bằng chứng
Tuyến học đi từ tế bào, cơ thể và đa dạng sinh học đến di truyền, tiến hoá, sinh thái; mỗi bước đều gắn cấu trúc – chức năng, thực hành, dữ liệu và trách nhiệm với sức khoẻ, thiên nhiên.
Phân loại đúng chương trình: lớp 6–9 là mạch Vật sống trong môn Khoa học tự nhiên; lớp 10–12 là môn Sinh học lựa chọn ở THPT. Website không đổi tên môn và không trộn chuyên đề vào phần cốt lõi.
Cơ chế thay cho học vẹtTheo dòng vật chất, năng lượng và thông tin bằng mũi tên có nghĩa.
Bằng chứng trước kết luậnCó mẫu, đối chứng, đơn vị, độ biến thiên và giới hạn diễn giải.
Sự sống phải được tôn trọngSức khoẻ, riêng tư, đạo đức, an toàn sinh học và bảo tồn đi cùng kiến thức.
HAI SẮC THÁI • MỘT HỆ THIẾT KẾ
THCS học tích hợp, THPT học chuyên sâu
Giao diện chỉ thay đổi nhẹ về sắc độ và mật độ thông tin; cấu trúc điều hướng, thẻ và cách đọc vẫn thống nhất.
Mạch Vật sống trong Khoa học tự nhiên
Xanh lá – ngọc sáng, gần gũi quan sát và thực địa; luôn nối với Vật lí, Hoá học, Trái Đất và môi trường.
Môn Sinh học ở THPT
Xanh rừng – lam trầm hơn, tăng chiều sâu cơ chế, dữ liệu, công nghệ sinh học và định hướng nghề nghiệp.
THCS • HỌC TÍCH HỢPLớp 6–9: đặt nền về thế giới sống
Không tách sai thành môn độc lập trong tên chính thức.KHTN6
Nhìn thấy tổ chức của sự sốngQuan sát tế bào, nhận diện sinh vật, học cách tôn trọng thiên nhiênĐi từ tế bào đến cơ thể, mở rộng sang sự đa dạng của thế giới sống và kĩ năng tìm hiểu sinh vật ngoài thiên nhiên.
- 4 chủ đề
- 12 nội dung khung
- 0 chuyên đề
KHTN7
Hiểu các hoạt động sốngTheo dòng vật chất, năng lượng và thông tin trong cơ thể sinh vậtTổ chức các quá trình sống quanh bốn trục: trao đổi chất, cảm ứng, sinh trưởng – phát triển và sinh sản.
- 5 chủ đề
- 18 nội dung khung
- 0 chuyên đề
KHTN8
Cơ thể người như một hệ thốngHiểu cấu tạo – chức năng để bảo vệ sức khoẻ có căn cứHọc các hệ cơ quan trong mối liên hệ, kết hợp thực hành an toàn, sức khoẻ học đường và phòng bệnh.
- 6 chủ đề
- 24 nội dung khung
- 0 chuyên đề
KHTN9
Giải thích sự giống, khác và biến đổiTheo thông tin di truyền từ gene đến quần thể, rồi đặt sự sống trong môi trườngHoàn thiện nền THCS bằng di truyền, công nghệ di truyền, tiến hoá, sinh thái học và trách nhiệm môi trường.
- 6 chủ đề
- 28 nội dung khung
- 0 chuyên đề
THPT • HỌC CHUYÊN SÂULớp 10–12: từ tế bào đến sinh quyển
Nội dung cốt lõi và chuyên đề học tập được tách rõ.SINH HỌC10
Từ cấp tổ chức đến tế bàoDùng cấu trúc, năng lượng và thông tin để giải thích đơn vị của sự sốngXây nền THPT về phương pháp sinh học, các cấp tổ chức sống, sinh học tế bào, vi sinh vật và virus.
- 5 chủ đề
- 19 nội dung khung
- 3 chuyên đề
SINH HỌC11
Sinh học cơ thểSo sánh thực vật – động vật để hiểu những nguyên lí chung của cơ thể sốngHọc sâu bốn đặc tính sống ở cấp cơ thể: trao đổi chất, cảm ứng, sinh trưởng – phát triển và sinh sản.
- 4 chủ đề
- 18 nội dung khung
- 3 chuyên đề
SINH HỌC12
Quy luật từ gene đến sinh quyểnGiải thích di truyền, tiến hoá và sinh thái bằng cơ chế, dữ liệu và trách nhiệmHoàn thiện tuyến phổ thông với di truyền học, tiến hoá, sinh thái học – môi trường và các ứng dụng công nghệ.
- 5 chủ đề
- 26 nội dung khung
- 3 chuyên đề
KHÔNG HỌC TỪNG LỚP NHƯ NHỮNG HÒN ĐẢO
Năm mạch lớn chạy xuyên suốt bảy năm
Mỗi bài mới phải gọi lại đúng nền cũ và chỉ ra cấp tổ chức đang được mở rộng.
Tế bào → cơ thể → hệ sống
Lớp 6 cấp tổ chức • Lớp 8 cơ thể người • Lớp 10 tế bào • Lớp 11 sinh học cơ thể
Cấu trúc ở mỗi cấp tạo ra chức năng và đặc tính nổi trội nào?Vật chất → năng lượng → cân bằng
Lớp 7 trao đổi chất • Lớp 10 chuyển hoá tế bào • Lớp 11 quang hợp, hô hấp, nội môi
Vật chất đi đâu, năng lượng đổi dạng gì và hệ giữ ổn định thế nào?Gene → tính trạng → quần thể
Lớp 9 nền di truyền • Lớp 10 phân bào • Lớp 12 phân tử, nhiễm sắc thể, quần thể
Thông tin được truyền, biểu hiện, biến đổi và phân bố ra sao?Biến dị → chọn lọc → tiến hoá
Lớp 6 đa dạng • Lớp 9 tiến hoá nền • Lớp 12 tiến hoá tổng hợp và phát sinh chủng loại
Bằng chứng nào nối cơ chế vi mô với lịch sử đa dạng của sự sống?Sinh vật → môi trường → bền vững
Lớp 6 bảo tồn • Lớp 9 hệ sinh thái • Lớp 10 phát triển bền vững • Lớp 12 phục hồi
Một giải pháp tốt cho thiên nhiên có đồng thời khả thi và công bằng với con người không?CÁCH HỌC THÔNG MINH • KHÔNG HỌC THUỘC DANH SÁCH
Chu trình Sinh học sáu bước
Một nếp tư duy dùng được từ quan sát tế bào lớp 6 đến đọc dữ liệu di truyền – sinh thái lớp 12.
Xác định cấp tổ chức
Đang xét phân tử, tế bào, cơ thể, quần thể hay hệ sinh thái; ranh giới hệ ở đâu?
Hỏi cấu trúc – chức năng
Bộ phận nào làm gì, đặc điểm cấu tạo nào hỗ trợ chức năng và bằng chứng nào cho thấy điều đó?
Vẽ cơ chế bằng mũi tên
Theo dòng vật chất, năng lượng và thông tin; ghi rõ chiều, điều kiện, điều hoà và phản hồi.
Dự đoán trước khi xem đáp án
Nếu thay đổi một biến, điều gì sẽ đổi; điều gì phải giữ nguyên để phép so sánh công bằng?
Đọc dữ liệu rồi mới kết luận
Nhìn trục, đơn vị, mẫu, đối chứng, độ biến thiên; tách tương quan khỏi quan hệ nhân quả.
Vận dụng có trách nhiệm
Đánh giá lợi ích, rủi ro, sức khoẻ, đạo đức, đa dạng sinh học và giới hạn của kết luận.
MỘT HỆ THỐNG • BA NHÓM NGƯỜI DÙNG
Học sinh hiểu sâu, phụ huynh đồng hành đúng, giáo viên triển khai nhanh
Học sinh
Biết bài đang xét cấp tổ chức nào, tự vẽ cơ chế và dùng dữ liệu để phát hiện chỗ mình chưa hiểu.
Phụ huynh
Có câu hỏi đồng hành ngắn, ví dụ đời sống và ranh giới rõ giữa kiến thức giáo dục với tư vấn sức khoẻ.
Giáo viên
Có yêu cầu, ngộ nhận, hoạt động tìm hiểu, dữ liệu, liên thông và khung đánh giá để phát triển bài dạy.
CHUẨN TRANG BÀI HỌC
Mỗi bài chi tiết sau này phải đủ 12 khối
Khung ngăn nội dung biến thành bản chép sách, danh sách thuật ngữ hoặc lời khuyên sức khoẻ thiếu căn cứ.
Câu hỏi lớn gắn với một hệ sống thật
Mục tiêu quan sát được và bản đồ kiến thức
Ôn nối đúng nền từ lớp hoặc chủ đề trước
Thuật ngữ cốt lõi kèm ví dụ – phản ví dụ
Sơ đồ cấu trúc – chức năng – môi trường
Cơ chế bằng mũi tên vật chất – năng lượng – thông tin
Quan sát, thực hành hoặc dữ liệu có đối chứng
Đồ thị, bảng số liệu và cách kết luận vừa đủ
Ngộ nhận phổ biến và phép tự kiểm
Tình huống sức khoẻ, nông nghiệp, công nghệ hoặc sinh thái
Câu hỏi truy hồi, vận dụng và tự giải thích
Góc học sinh – phụ huynh – giáo viên, nguồn và đường học tiếp
MA TRẬN HỌC VÀ ĐÁNH GIÁ
Không đo năng lực Sinh học chỉ bằng nhớ tên
Tỉ lệ là chuẩn biên tập của website, không thay thế ma trận kiểm tra của nhà trường.
Nhận thức sinh học
Thuật ngữ đúng, phân loại, so sánh và giải thích cấu trúc – chức năng.
Cơ chế và hệ thống
Theo dòng vật chất, năng lượng, thông tin, điều hoà và phản hồi.
Tìm hiểu thế giới sống
Đặt câu hỏi, giả thuyết, đối chứng, thu – xử lí dữ liệu và giới hạn kết luận.
Vận dụng có trách nhiệm
Sức khoẻ, nông nghiệp, công nghệ, môi trường, đạo đức và phát triển bền vững.
Đánh giá đúng tinh thần chương trình:
Kết hợp bài viết, vấn đáp, thuyết trình, quan sát thực hành, điều tra, hồ sơ và dự án; có tự đánh giá và đánh giá đồng đẳng khi phù hợp.
HỘI ĐỒNG BIÊN TẬP • TÁM CỔNG XUẤT BẢN
Không hứa “đúng 100%” bằng khẩu hiệu — phải chỉ ra phép kiểm
Mỗi trang phải qua chương trình, sinh học, bằng chứng, sức khoẻ – đạo đức, sư phạm, đánh giá, website và xuất bản.
Đúng chương trìnhĐối chiếu mạch nội dung, yêu cầu cần đạt, cấp học và phần cốt lõi – chuyên đề.
Đúng sinh họcKiểm thuật ngữ, cơ chế, chiều quá trình, cấp tổ chức, hình – bảng – đồ thị và ngoại lệ.
Đúng bằng chứngPhân biệt quan sát, giả thuyết, kết quả và kết luận; ghi đối chứng, cỡ mẫu, sai số, giới hạn.
Đúng sức khoẻ và đạo đứcKhông tự chẩn đoán; tôn trọng riêng tư, con người, động vật, đa dạng sinh học và an toàn sinh học.
Đúng sư phạmĐi từ hệ sống thật đến mô hình; có đường gỡ ngộ nhận, học lại và giải thích bằng lời của mình.
Đúng đánh giáPhối hợp bài viết, vấn đáp, quan sát, thực hành, dự án; đánh giá nhận thức, tìm hiểu và vận dụng.
Đúng websiteKhông liên kết giả; đọc được trên điện thoại; dùng bàn phím được; trạng thái và phạm vi hiển thị rõ.
Đúng xuất bảnTự biên soạn, dẫn nguồn, không chép sách; có cơ chế góp ý, sửa sai và ghi lịch sử biên tập.
NGUỒN ĐỐI CHIẾU VÀ PHẠM VI
Khung độc lập, bám chương trình, không sao chép sách giáo khoa
Chương trình GDPT quy định yêu cầu cần đạt; sách giáo khoa và kế hoạch giáo dục có thể tổ chức thứ tự bài khác nhau.
↗Chương trình GDPT môn Khoa học tự nhiênMạch Vật sống lớp 6–9↗Chương trình GDPT môn Sinh họcNội dung cốt lõi và chuyên đề lớp 10–12↗Thông tin công bố Chương trình GDPT 2018Cổng thông tin Bộ Giáo dục và Đào tạo
Phạm vi quốc gia: bộ khung dùng yêu cầu cần đạt của Chương trình GDPT làm chuẩn; nhà trường chủ động lựa chọn sách, phân phối và chuyên đề theo kế hoạch giáo dục hợp lệ.