Trao đổi chất và chuyển hoá năng lượng ở sinh vật
Cần nắmMô tả được vai trò trao đổi chất, chuyển hoá năng lượng; liên hệ quang hợp, hô hấp tế bào và trao đổi khí.
Dễ nhầmCho rằng cây chỉ quang hợp mà không hô hấp; coi năng lượng là một chất được tạo ra hoặc mất đi.
Khái quát trao đổi chất và chuyển hoá năng lượngTrao đổi chất gồm lấy vào, biến đổi và thải ra.Dễ nhầm: Năng lượng là một chất mà cơ thể hấp thụ. → Năng lượng là khả năng gây biến đổi; nó được truyền và chuyển hoá qua các quá trình.Quang hợpQuang hợp dùng CO₂, nước và năng lượng ánh sáng để tạo chất hữu cơ, giải phóng O₂.Dễ nhầm: Cây lấy thức ăn hữu cơ từ đất. → Cây hấp thụ nước và ion khoáng từ đất; chất hữu cơ chủ yếu được tạo qua quang hợp.Hô hấp tế bàoHô hấp tế bào phân giải chất hữu cơ và giải phóng năng lượng dùng được.Dễ nhầm: Hô hấp tế bào là hít vào và thở ra. → Hít thở/thông khí đưa khí; hô hấp tế bào là phản ứng giải phóng năng lượng trong tế bào.Trao đổi khí ở sinh vậtKhí khổng cho CO₂, O₂ và hơi nước đi qua lá.Dễ nhầm: Ban ngày cây chỉ thải oxygen. → Cây đồng thời quang hợp và hô hấp; chiều trao đổi ròng phụ thuộc điều kiện.