- Phân biệt đơn bào và đa bào.
- Hiểu tế bào chuyên hoá.
- Biết sắp xếp từ đơn giản đến phức tạp.
ƯỚC MƠ LỚNPHÒNG KHÁM PHÁ SỰ SỐNG
Trang chủTế bào – mô – cơ quan – hệ cơ quan – cơ thể
Các cấp tổ chức nối nhau thế nào để cơ thể đa bào hoạt động như một thể thống nhất?
Tế bào cơ không tự tạo ra một cánh tay. Nhiều tế bào liên quan tạo mô, nhiều mô tạo cơ quan, các cơ quan phối hợp thành hệ cơ quan và các hệ cùng duy trì cơ thể.
Biết nền nào cần gọi lại, đích nào phải đạt
- Sắp xếp đúng các cấp tổ chức ở cơ thể đa bào.
- Nêu ví dụ mô, cơ quan, hệ cơ quan ở động vật và thực vật.
- Giải thích mỗi cấp có cấu trúc và chức năng.
- Nhận ra chuỗi này không áp dụng nguyên xi cho cơ thể đơn bào.
Bốn lớp kiến thức cốt lõi
Chạm một thẻ, sau đó tự nói lại bằng lời của em trước khi xem ví dụ.
Tế bào → mô
Mô là tập hợp tế bào có cấu tạo gần nhau cùng phối hợp thực hiện chức năng; có thể kèm chất gian bào.
Hiểu thật dễKhông chỉ đứng cạnh nhau, chúng cùng làm việc.
Ví dụ có tác dụngMô cơ gồm các tế bào co rút phối hợp; mô che chở ở lá bảo vệ bề mặt.
Móc nhớ đúngCùng cấu tạo gần nhau – cùng chức năng.
Không được suy diễnGọi bất kỳ đám tế bào nào là mô.
Xây hai sơ đồ tổ chức: người và cây
Thẻ tên/hình tế bào cơ, mô cơ, tim, hệ tuần hoàn, cơ thể người; tế bào lá, mô lá, lá, hệ chồi, cây.
Hoạt động mô hình, không dùng mẫu cơ thể hay tháo bộ phận sinh vật sống.
- Sắp thẻ người từ thấp đến cao.
- Sắp thẻ cây tương tự.
- Vẽ mũi tên và ghi quan hệ cấu tạo/chức năng.
- Nêu điểm chuỗi không áp dụng cho đơn bào.
Tạo được hai chuỗi hợp lí và giải thích phối hợp giữa các cấp.
Tên và cách chia hệ cơ quan ở thực vật, động vật có nét khác; không ép ví dụ sai.
Ba tình huống để dùng kiến thức
Vận động
Cơ, xương, tim, phổi và thần kinh phối hợp khi cơ thể vận động.
Cây thiếu nước
Rễ, thân và lá liên hệ; thiếu nước ở đất có thể làm lá héo.
Y học
Bác sĩ xem xét từ tế bào, mô, cơ quan đến toàn cơ thể tuỳ vấn đề.
Không chỉ biết sai — phải sửa đúng và vừa bằng chứng
✕ SaiMô là các tế bào chỉ cần nằm cạnh nhau.
✓ SửaCác tế bào trong mô có liên hệ cấu tạo và cùng phối hợp chức năng.
✕ SaiDạ dày chỉ gồm một mô.
✓ SửaCơ quan gồm nhiều loại mô phối hợp.
✕ SaiHệ cơ quan hoạt động độc lập.
✓ SửaCác hệ tương tác trong cơ thể thống nhất.
✕ SaiVi khuẩn có đủ mô, cơ quan và hệ cơ quan.
✓ SửaCơ thể đơn bào không có chuỗi tổ chức đa bào này.
Đóng tài liệu rồi tự trả lời
Từ gọi đúng khái niệm đến giải thích tình huống
Mở lời giải sau khi đã viết ít nhất một câu trả lời của riêng em.
Câu 1Giải thích “Tế bào → mô” bằng lời của em.+
Gợi ýCùng cấu tạo gần nhau – cùng chức năng.
Đáp án mẫuMô là tập hợp tế bào có cấu tạo gần nhau cùng phối hợp thực hiện chức năng; có thể kèm chất gian bào.
Vì saoKhông chỉ đứng cạnh nhau, chúng cùng làm việc.
Câu 5Giải thích “Cơ quan → hệ cơ quan” bằng lời của em.+
Gợi ýPhối hợp, không hoạt động rời.
Đáp án mẫuHệ cơ quan gồm nhiều cơ quan phối hợp trong chức năng lớn của cơ thể.
Vì saoCác cơ quan tạo một mạng làm việc.
Sáu câu kiểm tra hiểu bản chất
Mục tiêu: ít nhất 5/6
1Thứ tự đúng
2Cơ quan gồm
3Ví dụ cơ quan thực vật
4Hệ cơ quan là
5Chuỗi đầy đủ phù hợp nhất với
6Khi chạy
Phụ huynh không dạy thay; giáo viên không chấm nhớ máy móc
Phụ huynh
- Dùng thẻ xếp chuỗi và yêu cầu con nói chức năng mỗi mũi tên.
- So sánh người với cây để tránh học thuộc một ví dụ.
- Không bắt con gọi mọi bộ phận là cơ quan.
Giáo viên
- Nêu chất gian bào ở mức gợi mở, không làm nặng thuật ngữ.
- Dùng ví dụ thực vật và động vật.
- Chốt giới hạn áp dụng với đơn bào.
Năm câu phải tự nói lại được
- Tế bào cùng phối hợp tạo mô.
- Nhiều mô tạo cơ quan.
- Nhiều cơ quan phối hợp thành hệ cơ quan.
- Các hệ duy trì cơ thể thống nhất.
- Chuỗi này mô tả cơ thể đa bào, không áp dụng nguyên xi cho đơn bào.