- Biết tế bào là đơn vị cơ sở.
- Biết tế bào có thể lớn lên và phân chia.
- Phân biệt một với nhiều.
ƯỚC MƠ LỚNPHÒNG KHÁM PHÁ SỰ SỐNG
Trang chủCơ thể đơn bào và cơ thể đa bào
Một tế bào duy nhất có thể là cả một cơ thể, còn hàng nghìn tỉ tế bào phối hợp ra sao để thành cơ thể đa bào?
Nấm men là cơ thể đơn bào: một tế bào thực hiện mọi hoạt động sống. Ở cây và người, nhiều loại tế bào chuyên hoá phối hợp; từng tế bào riêng lẻ thường không thể thay thế cả cơ thể.
Biết nền nào cần gọi lại, đích nào phải đạt
- Phân biệt cơ thể đơn bào và đa bào.
- Nêu ví dụ đúng cho mỗi nhóm.
- Giải thích ý nghĩa của chuyên hoá và phối hợp ở cơ thể đa bào.
- Tránh dùng kích thước cơ thể làm tiêu chí duy nhất.
Bốn lớp kiến thức cốt lõi
Chạm một thẻ, sau đó tự nói lại bằng lời của em trước khi xem ví dụ.
Cơ thể đơn bào
Cơ thể đơn bào gồm một tế bào thực hiện đầy đủ các hoạt động sống của cơ thể.
Hiểu thật dễMột tế bào cũng là một cá thể.
Ví dụ có tác dụngVi khuẩn, nấm men, trùng roi là các ví dụ quen thuộc.
Móc nhớ đúngĐơn bào: 1 tế bào = 1 cơ thể.
Không được suy diễnCho rằng đơn bào luôn có một 'loại' tế bào giống tế bào người.
Phân loại bằng chứng ảnh
Bộ ảnh có chú thích: vi khuẩn, nấm men, trùng roi, tảo đa bào, cây, động vật; thẻ tiêu chí.
Dùng ảnh hoặc tiêu bản có sẵn; không tự nuôi nấm men/vi khuẩn để phân loại.
- Đọc mô tả số tế bào cấu tạo một cá thể.
- Xếp đơn bào hoặc đa bào.
- Ghi bằng chứng, không dựa chỉ vào kích thước ảnh.
- Chọn một ví dụ khó và giải thích giới hạn.
Phân loại dựa trên số tế bào của một cá thể và mức phối hợp, không dựa vẻ ngoài.
Ảnh một cụm không cho biết đó là một cá thể hay nhiều cá thể nếu thiếu thông tin.
Ba tình huống để dùng kiến thức
Men bánh mì
Mỗi tế bào nấm men là một cơ thể đơn bào; nhiều tế bào cùng hoạt động trong bột.
Cơ thể người
Tế bào chuyên hoá phối hợp trong mô và cơ quan.
Nước ao
Có thể chứa cả sinh vật đơn bào và đa bào rất nhỏ; không quan sát mẫu lạ bằng tay trần.
Không chỉ biết sai — phải sửa đúng và vừa bằng chứng
✕ SaiNhỏ thì đơn bào, lớn thì đa bào.
✓ SửaPhải xét số tế bào của một cá thể.
✕ SaiMột cụm vi khuẩn là một cơ thể đa bào.
✓ SửaCụm có thể gồm nhiều cá thể đơn bào.
✕ SaiTế bào cơ là cơ thể đơn bào.
✓ SửaĐó là một tế bào chuyên hoá thuộc cơ thể đa bào.
✕ SaiĐơn bào không thực hiện đủ hoạt động sống.
✓ SửaMột tế bào của cơ thể đơn bào đảm nhiệm các hoạt động sống của cá thể.
Đóng tài liệu rồi tự trả lời
Từ gọi đúng khái niệm đến giải thích tình huống
Mở lời giải sau khi đã viết ít nhất một câu trả lời của riêng em.
Câu 1Giải thích “Cơ thể đơn bào” bằng lời của em.+
Gợi ýĐơn bào: 1 tế bào = 1 cơ thể.
Đáp án mẫuCơ thể đơn bào gồm một tế bào thực hiện đầy đủ các hoạt động sống của cơ thể.
Vì saoMột tế bào cũng là một cá thể.
Câu 5Giải thích “Chuyên hoá” bằng lời của em.+
Gợi ýKhác cấu tạo ↔ khác chức năng.
Đáp án mẫuNhiều tế bào đa bào có cấu tạo phù hợp nhiệm vụ, tạo sự phân công lao động.
Vì saoMỗi loại làm tốt một việc hơn.
Sáu câu kiểm tra hiểu bản chất
Mục tiêu: ít nhất 5/6
1Cơ thể đơn bào gồm
2Ví dụ đơn bào
3Ví dụ đa bào
4Tiêu chí chính
5Chuyên hoá giúp
6Cụm vi khuẩn nhìn thấy
Phụ huynh không dạy thay; giáo viên không chấm nhớ máy móc
Phụ huynh
- Hỏi con tiêu chí thay vì hỏi 'nhìn to hay nhỏ'.
- Dùng men bánh mì đóng gói, không tự nuôi cấy kéo dài.
- Nhắc một cụm và một cá thể là hai khái niệm khác.
Giáo viên
- Chọn ví dụ không gây nhầm cụm đơn bào với cơ thể đa bào.
- Nhấn mạnh chuyên hoá và phối hợp.
- Không tuyệt đối hoá 'đơn bào luôn siêu nhỏ'.
Năm câu phải tự nói lại được
- Cơ thể đơn bào gồm một tế bào.
- Cơ thể đa bào gồm nhiều tế bào phối hợp.
- Tế bào đa bào có thể chuyên hoá.
- Kích thước không phải tiêu chí đủ.
- Một cụm cá thể đơn bào không nhất thiết là một cơ thể đa bào.