- Biết tế bào là đơn vị cơ sở của cơ thể.
- Phân biệt sinh sản với sinh trưởng.
- Biết sinh sản vô tính không hợp nhất giao tử.
SINH HỌC 6–12 • HIỂU SỰ SỐNG BẰNG CẤU TRÚC, CƠ CHẾ VÀ BẰNG CHỨNGMạch Vật sống trong KHTN • Tự biên soạn
ƯỚC MƠ LỚNPHÒNG KHÁM PHÁ SỰ SỐNG
Trang chủKHTN 7 • VẬT SỐNG • BÀI 16 • ĐÃ KIỂM NỘI DUNG
Sinh sản hữu tính
Giao tử, thụ phấn và thụ tinh nối với nhau thế nào để hình thành thế hệ mới?
Hạt phấn rơi lên đầu nhụy mới là thụ phấn, chưa phải thụ tinh. Chỉ khi giao tử đực và giao tử cái hợp nhất mới tạo hợp tử—điểm khởi đầu của cơ thể mới.
85–100 phútnhịp tự học4lõi kiến thức15bài luyện6câu tự chấm
01 • ĐỊNH VỊ TRƯỚC KHI HỌC
Biết nền nào cần gọi lại, đích nào phải đạt
- Nêu được khái niệm, vai trò và phân biệt sinh sản hữu tính với vô tính.
- Mô tả được bộ phận hoa lưỡng tính, hoa đơn tính, thụ phấn và thụ tinh.
- Mô tả khái quát sinh sản hữu tính ở động vật đẻ trứng và đẻ con.
- Không đồng nhất thụ phấn, thụ tinh, hạt và giao tử.
Chu trình 7 phút cho mỗi ý1 phút gọi nền2 phút đọc lõi1 phút vẽ dòng1 phút nêu điều kiện1 phút phản ví dụ1 phút tự kiểm
02 • CẤU TRÚC – QUÁ TRÌNH – BẰNG CHỨNG
Bốn lớp kiến thức cốt lõi
Chạm một thẻ, tự nói lại bằng lời của em rồi mới xem ví dụ và giới hạn.
Khái niệm và vai trò
Sinh sản hữu tính có sự hình thành và hợp nhất giao tử đực với giao tử cái tạo hợp tử, hợp tử phát triển thành cơ thể mới. Sự tổ hợp vật chất di truyền tạo biến dị tổ hợp ở thế hệ con.
Hiểu thật dễChuỗi khóa: giao tử đực + giao tử cái → thụ tinh → hợp tử → phôi → cơ thể mới.
Ví dụ có tác dụngMột cơ thể lưỡng tính vẫn có thể sinh sản hữu tính; vì vậy hữu tính không nhất thiết luôn cần hai cá thể bố mẹ.
Móc nhớ đúngCó hợp nhất giao tử → hữu tính.
Không được suy diễnNói cứ có hai cá thể là hữu tính hoặc hữu tính luôn cần hai cơ thể riêng biệt.
03 • TÌM HIỂU TỰ NHIÊN AN TOÀN
Dựng hai sơ đồ sinh sản hữu tính có kiểm lỗi
Thẻ bộ phận hoa, hạt phấn, noãn, giao tử, hợp tử, phôi, hạt, quả; thẻ trứng/cá thể non ở động vật.
Dùng mô hình/ảnh. Không mổ hoa có độc/gây dị ứng, không thao tác động vật và không dùng nội dung để suy diễn sức khoẻ sinh sản người.
- Lập chuỗi thực vật từ hoa đến hạt/quả.
- Đánh dấu ranh giới thụ phấn và thụ tinh.
- Lập chuỗi một động vật đẻ trứng hoặc đẻ con.
- So sánh với vô tính theo giao tử, số nguồn gene và mức biến dị.
Hai sơ đồ phân biệt đúng cơ quan, giao tử, thụ phấn, thụ tinh, hợp tử và phôi.
Sơ đồ là mô hình khái quát; nhiều loài có biến thể sinh sản không thể suy hết từ một ví dụ.
04 • NỐI ĐỜI SỐNG, KHÔNG KỂ CHUYỆN TRANG TRÍ
Ba tình huống để dùng kiến thức
Thụ phấn
Bảo vệ ong, bướm và sinh cảnh của chúng hỗ trợ nhiều cây có hoa; không phải mọi cây đều nhờ côn trùng thụ phấn.
Chọn giống
Sinh sản hữu tính tạo tổ hợp đặc điểm mới, là nguồn biến dị cho chọn giống; kết quả không thể dự đoán tuyệt đối ở từng con.
Đa dạng
Biến dị tổ hợp giúp quần thể có nhiều khác biệt, nhưng không có nghĩa mọi con luôn thích nghi tốt hơn.
05 • TỔNG BIÊN TẬP BẮT LỖI
Không chỉ biết sai — phải sửa đúng và vừa bằng chứng
✕ SaiThụ phấn chính là thụ tinh.
✓ SửaThụ phấn chỉ chuyển hạt phấn tới đầu nhụy; thụ tinh là hợp nhất giao tử.
✕ SaiHạt là giao tử cái.
✓ SửaHạt hình thành từ noãn sau thụ tinh và chứa phôi; giao tử cái ở bên trong noãn trước thụ tinh.
✕ SaiHữu tính luôn cần hai cơ thể bố mẹ.
✓ SửaTiêu chí là hợp nhất hai loại giao tử; một số loài/cơ thể lưỡng tính tạo cả hai loại.
✕ SaiĐẻ trứng nghĩa là thụ tinh ngoài.
✓ SửaGà thụ tinh trong nhưng vẫn đẻ trứng; hai tiêu chí khác nhau.
06 • GỌI LẠI CHỦ ĐỘNG
Đóng tài liệu rồi tự trả lời
1/4
07 • LUYỆN 5 MỨC
Từ gọi đúng khái niệm đến đánh giá ứng dụng
Mở lời giải sau khi đã viết ít nhất một câu trả lời của riêng em.
Câu 1Giải thích “Khái niệm và vai trò” bằng lời của em.+
Gợi ýCó hợp nhất giao tử → hữu tính.
Đáp án mẫuSinh sản hữu tính có sự hình thành và hợp nhất giao tử đực với giao tử cái tạo hợp tử, hợp tử phát triển thành cơ thể mới. Sự tổ hợp vật chất di truyền tạo biến dị tổ hợp ở thế hệ con.
Vì saoChuỗi khóa: giao tử đực + giao tử cái → thụ tinh → hợp tử → phôi → cơ thể mới.
Câu 5Giải thích “Thụ tinh, hạt và quả” bằng lời của em.+
Gợi ýNoãn → hạt; bầu nhụy → quả (khái quát).
Đáp án mẫuSau thụ phấn, ống phấn có thể phát triển đưa tế bào sinh dục đực tới noãn; giao tử hợp nhất tạo hợp tử. Ở thực vật có hoa, sau thụ tinh noãn thường phát triển thành hạt và bầu nhụy thường phát triển thành quả.
Vì saoThụ tinh xảy ra ở cấp tế bào; hạt chứa phôi chứ hạt không phải giao tử.
08 • TỰ CHẤM VÀ CHẨN ĐOÁN
Sáu câu kiểm tra hiểu bản chất
—/6
Mục tiêu: ít nhất 5/6
1Dấu hiệu của sinh sản hữu tính
2Thụ phấn là
3Thụ tinh tạo
4Sau thụ tinh ở thực vật có hoa
5Phát biểu đúng
6Hoa đơn tính
09 • ĐỒNG HÀNH ĐÚNG VAI
Phụ huynh không dạy thay; giáo viên không chấm nhớ máy móc
Phụ huynh
- Cho con nói thành chuỗi: thụ phấn → thụ tinh → hợp tử → phôi → hạt/cơ thể mới.
- Dùng thuật ngữ khoa học bình tĩnh, không né tránh hoặc pha trò về sinh sản.
- Không dùng bài lớp 7 để tự tư vấn sức khoẻ sinh sản; câu hỏi sức khoẻ cần người có chuyên môn.
Giáo viên
- Tách cấp cơ quan (nhị, nhụy, noãn) khỏi cấp tế bào (giao tử, hợp tử).
- Nêu rõ thụ tinh trong không đồng nghĩa đẻ con.
- Đánh giá bằng sơ đồ nhân quả, tránh học thuộc danh sách bộ phận hoa tách rời quá trình.
10 • CHỐT BÀI
Năm câu phải tự nói lại được
- Sinh sản hữu tính có hợp nhất giao tử tạo hợp tử.
- Thụ phấn là chuyển hạt phấn, khác thụ tinh.
- Hoa lưỡng tính có cả nhị và nhụy; hoa đơn tính chỉ có một loại.
- Noãn thường thành hạt, bầu nhụy thường thành quả sau thụ tinh.
- Thụ tinh trong/ngoài và đẻ trứng/đẻ con là các tiêu chí khác nhau.
Nguồn khóa phạm vi chương trìnhChương trình GDPT môn Khoa học tự nhiên – Bộ GDĐT ↗Chương trình Khoa học tự nhiên kèm Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT ↗Nội dung do Ước Mơ Lớn tự biên soạn theo chương trình, không sao chép nguyên văn một bộ sách giáo khoa.