Phân tích tính trạng người bằng mô hình có điều kiện, không quy giản hay gắn nhãn.
SINH HỌC 6–12 • HIỂU SỰ SỐNG BẰNG CẤU TRÚC, CƠ CHẾ VÀ BẰNG CHỨNGMạch Vật sống trong KHTN • Tự biên soạn
ƯỚC MƠ LỚNPHÒNG KHÁM PHÁ SỰ SỐNG
Trang chủKHTN 9 • Vật sống • Ứng dụng di truyền • ĐÃ HOÀN THIỆN
Chương 4. Di truyền học với con người và công nghệ di truyền
Dùng bằng chứng để chăm sóc, ứng dụng để phục vụ, đạo đức để giữ giới hạn
Tính trạng người, bệnh–tật di truyền, tư vấn hôn nhân, ứng dụng công nghệ di truyền, an toàn sinh học và đạo đức.
5bài hoàn chỉnh20lõi kiến thức30câu tự chấm80%mốc cổng
BẢN ĐỒ CHƯƠNG
Đi đúng thứ tự, mỗi bài làm nền cho bài sau
Mọi thẻ đều mở bài học thật; không có nút chờ hoặc liên kết giả.
01
BÀI 16Tính trạng ở ngườiTính trạng ở người biểu hiện đa dạng như thế nào và vì sao không thể suy kiểu gene chỉ từ một đặc điểm quan sát?
Học bài →02BÀI 17Bệnh và tật di truyềnBiến đổi gene hoặc nhiễm sắc thể có thể liên quan bệnh, tật ở người ra sao mà không biến nguy cơ thành kết luận chắc chắn?
Học bài →03BÀI 18Di truyền học với hôn nhânKiến thức di truyền hỗ trợ quyết định hôn nhân và sinh sản có trách nhiệm như thế nào mà không tước quyền lựa chọn của con người?
Học bài →04BÀI 19Ứng dụng công nghệ di truyềnCon người có thể đọc, nhân, chuyển hoặc chỉnh sửa thông tin di truyền để giải quyết vấn đề nào?
Học bài →05BÀI 20Đạo đức sinh họcKhi công nghệ di truyền có thể làm được một việc, tiêu chí nào giúp quyết định có nên làm hay không?
Học bài →SƠ ĐỒ TƯ DUY
Một dòng suy nghĩ xuyên chương
01Tính trạng người02Bệnh–tật di truyền03Tư vấn hôn nhân04Công nghệ di truyền05An toàn sinh học06Đạo đức
YÊU CẦU CẦN ĐẠT
Không coi là xong nếu chỉ thuộc tên
Nhận biết bệnh–tật di truyền và tác nhân gây đột biến ở mức giáo dục, không tự chẩn đoán.
Giải thích vai trò tư vấn di truyền, quy định hôn nhân và cấm lựa chọn giới tính thai nhi.
Đánh giá ứng dụng công nghệ di truyền theo lợi ích, rủi ro, công bằng và trách nhiệm.
Lập hồ sơ đánh giá một ứng dụng di truyền giả định: vấn đề, bằng chứng, quy trình, người hưởng lợi–chịu rủi ro, an toàn sinh học, quyền riêng tư và quyết định có điều kiện.
Tiêu chí: có câu hỏi, bằng chứng, dòng vật chất/cơ chế, giới hạn kết luận, an toàn–đạo đức và một điều cần cải tiến.
CỔNG CUỐI CHƯƠNG • 20 CÂU
Kiểm mối nối, không kiểm trí nhớ rời rạc
Đạt từ 80%. Nộp xong sẽ hiện đáp án và giải thích của từng câu.
—/20
Mục tiêu: 16/20
1Bài 16Ví dụ tính trạng sinh lí
2Bài 16Tính trạng liên tục thường
3Bài 16Kiểu hình nhiều tính trạng người
4Bài 16Hai người cùng kiểu hình
5Bài 17Phát biểu đúng về bẩm sinh
6Bài 17Down thường liên quan
7Bài 17Turner thường liên quan
8Bài 17Câm điếc bẩm sinh
9Bài 18Tư vấn di truyền tốt
10Bài 18Họ hàng gần làm tăng nguy cơ một số bệnh lặn vì
11Bài 18Tuổi kết hôn theo luật
12Bài 18Quan hệ bị cấm
13Bài 19Phân tích DNA thường cần
14Bài 19DNA tái tổ hợp có thể dùng để
15Bài 19Ứng dụng nông nghiệp
16Bài 19DNA môi trường
17Bài 20Bốn nguyên tắc nền gồm
18Bài 20Đồng thuận có hiểu biết cần
19Bài 20Dữ liệu gene
20Bài 20Công bằng đòi hỏi
GÓC PHỤ HUYNH
Hỏi dòng thông tin và điều kiện, không gắn nhãn con người
Cho con dùng thẻ, sơ đồ và dữ liệu giả định; luôn hỏi “bằng chứng cho phép kết luận đến đâu?”. Không dùng bài học để dự đoán huyết thống, bệnh, năng lực hay giá trị của một người.
GÓC GIÁO VIÊN
Chấm cả cơ chế, xác suất và giới hạn
Mỗi bài có 17 câu nội dung hiện tại và 3 câu nền cũ có ghi nguồn; tuyệt đối không gọi nội dung bài sau. Mọi dữ liệu di truyền người phải là giả định, không định danh và không phục vụ chẩn đoán.
NGUỒN KHÓA PHẠM VI
Chương trình GDPT môn Khoa học tự nhiên – Bộ GDĐT ↗NHGRI – DNA Fact Sheet ↗NHGRI – Chromosomes Fact Sheet ↗NHGRI – Gene ↗NHGRI – Mutation ↗MedlinePlus Genetics – How genes direct proteins ↗Luật Hôn nhân và gia đình 2014 – Cổng thông tin Chính phủ ↗NHGRI – Genetics Glossary ↗Smithsonian – Introduction to Human Evolution ↗WHO – Antimicrobial resistance ↗IPCC – AR6 Synthesis Report ↗CITES – What is CITES? ↗Công ước Đa dạng sinh học ↗Website không sao chép nguyên văn sách giáo khoa và không giả danh tài liệu chính thức.