HÓA HỌC 6–12 • TỪ CHẤT ĐẾN HẠT, TỪ PHẢN ỨNG ĐẾN CUỘC SỐNGChương trình GDPT quốc gia • Học qua hiện tượng và thí nghiệm
Chương trình Hóa học lớp 9
Kim loại. Sự khác nhau cơ bản giữa phi kim và kim loại
Cần nắmGiải thích tính chất chung, dãy hoạt động, phương pháp tách kim loại, hợp kim và sự khác nhau cơ bản với phi kim.
Dễ nhầmCho rằng mọi kim loại đều phản ứng với acid như nhau; coi hợp kim là một kim loại tinh khiết.
Xem chương trình chi tiết và học liệu mở rộng
CỬA VÀO BẮT BUỘC
Nền phương pháp và an toàn
Học sinh phải qua phần này trước khi thao tác với hóa chất, dụng cụ hoặc dữ liệu.
NỀNBài 1. Nhận biết một số dụng cụ, hóa chất. Thuyết trình một vấn đề khoa học
Nội dung đang được cập nhật
CHƯƠNG → BÀI → MÔ HÌNH HẠT → THỰC HÀNH
Bản đồ nội dung lớp 9
Mở từng chương để kiểm tra phạm vi, nền, đích đến, ngộ nhận và ứng dụng.
01KHTN 9 • Chương VI • Bài 18–21Kim loại. Sự khác nhau cơ bản giữa phi kim và kim loại4 nội dung • 1 cổng cuối chương
+
NỀN CẦN CÓBiết acid, base, muối, phương trình hóa học và tính theo phương trình.
ĐÍCH ĐẾNGiải thích tính chất chung, dãy hoạt động, phương pháp tách kim loại, hợp kim và sự khác nhau cơ bản với phi kim.
NGỘ NHẬN PHẢI GỠCho rằng mọi kim loại đều phản ứng với acid như nhau; coi hợp kim là một kim loại tinh khiết.
THÍ NGHIỆM / DỰ ÁNSo sánh phản ứng của một số kim loại được phép với dung dịch an toàn; đọc chuỗi sản xuất–tái chế kim loại.
BA CẦU NỐI ĐỜI THƯỜNG- Gỉ sắt
- Nồi inox
- Tái chế lon nhôm
02KHTN 9 • Chương VII • Bài 22–25Giới thiệu chất hữu cơ. Hydrocarbon và nguồn nhiên liệu4 nội dung • 1 cổng cuối chương
+
NỀN CẦN CÓNhận biết nguyên tố carbon, công thức hóa học và phản ứng cháy.
ĐÍCH ĐẾNNhận ra hợp chất hữu cơ, mô tả alkane–alkene ở mức nền và đánh giá nguồn nhiên liệu theo hiệu quả, an toàn, phát thải.
NGỘ NHẬN PHẢI GỠĐồng nhất mọi hợp chất carbon với chất hữu cơ; nhầm alkane và alkene; coi nhiên liệu hóa thạch là nguồn vô hạn.
THÍ NGHIỆM / DỰ ÁNMô hình hóa phân tử hydrocarbon và phân tích dữ liệu tiêu thụ nhiên liệu của một hoạt động gia đình.
BA CẦU NỐI ĐỜI THƯỜNG- Khí gas nấu ăn
- Ethylene làm quả chín
- Khói xe và chất lượng không khí
03KHTN 9 • Chương VIII • Bài 26–27Ethylic alcohol và acetic acid2 nội dung • 1 cổng cuối chương
+
NỀN CẦN CÓNhận biết hợp chất hữu cơ, công thức cấu tạo đơn giản và phản ứng cháy.
ĐÍCH ĐẾNMô tả tính chất, ứng dụng, điều chế ở mức phù hợp và sử dụng ethanol–acetic acid an toàn, có trách nhiệm.
NGỘ NHẬN PHẢI GỠĐồng nhất cồn sát khuẩn với đồ uống; cho rằng giấm càng đậm đặc càng tốt và có thể tùy ý trộn chất tẩy rửa.
THÍ NGHIỆM / DỰ ÁNKhảo sát độ acid tương đối của giấm và xây sơ đồ chuyển hóa carbohydrate → ethanol → acetic acid.
BA CẦU NỐI ĐỜI THƯỜNG- Lên men thực phẩm
- Giấm ăn
- Cồn sát khuẩn đúng nồng độ
04KHTN 9 • Chương IX • Bài 28–32Lipid. Carbohydrate. Protein. Polymer5 nội dung • 1 cổng cuối chương
+
NỀN CẦN CÓBiết hợp chất hữu cơ và vai trò cơ bản của chất dinh dưỡng.
ĐÍCH ĐẾNNhận biết cấu tạo–tính chất–vai trò cơ bản của lipid, carbohydrate, protein, polymer và lựa chọn tiêu dùng hợp lí.
NGỘ NHẬN PHẢI GỠCho rằng mọi chất béo đều xấu; lẫn glucose–saccharose–tinh bột; coi mọi nhựa giống nhau.
THÍ NGHIỆM / DỰ ÁNThử tinh bột bằng iodine theo quy trình an toàn và khảo sát nhãn thực phẩm, mã vật liệu polymer.
BA CẦU NỐI ĐỜI THƯỜNG- Dầu ăn và mỡ
- Cơm–đường–chất xơ
- Nhựa dùng một lần
05KHTN 9 • Chương X • Bài 33–35Khai thác tài nguyên từ vỏ Trái Đất3 nội dung • 1 cổng cuối chương
+
NỀN CẦN CÓBiết vật liệu, nhiên liệu, phản ứng hóa học và tác động của phát thải carbon.
ĐÍCH ĐẾNMô tả tài nguyên vỏ Trái Đất, công nghiệp silicate, nhiên liệu hóa thạch, chu trình carbon và đánh giá giải pháp giảm tác động.
NGỘ NHẬN PHẢI GỠNhầm tài nguyên với trữ lượng có thể khai thác; cho rằng tái chế không cần năng lượng; giản lược biến đổi khí hậu thành một nguyên nhân duy nhất.
THÍ NGHIỆM / DỰ ÁNPhân tích vòng đời của xi măng, thủy tinh hoặc nhiên liệu bằng dữ liệu đầu vào–sản phẩm–phát thải.
BA CẦU NỐI ĐỜI THƯỜNG- Xi măng xây nhà
- Gốm và thủy tinh
- Dấu chân carbon của đi lại
QUY TRÌNH DÙNG CHUNG
Không bắt đầu Hóa học bằng học thuộc phương trình
Sáu bước tạo nếp tư duy từ hiện tượng đến mô hình, định lượng và trách nhiệm.
01Quan sát có kỉ luật
Tách điều nhìn–ngửi–đo được khỏi suy đoán; không thử chất bằng nếm hoặc ngửi trực tiếp.
02Gọi tên hệ
Xác định chất, pha, dung môi–chất tan, điều kiện và ranh giới hệ đang xét.
03Dựng mô hình hạt
Giải thích bằng nguyên tử, ion, phân tử, liên kết và tương tác phù hợp cấp học.
04Viết biến đổi
Dùng sơ đồ hay phương trình; cân bằng nguyên tử, điện tích và electron khi cần.
05Định lượng và kiểm
Đổi đơn vị, xác định chất giới hạn, kiểm bảo toàn, dấu và bậc độ lớn.
06Kết luận có trách nhiệm
Đối chiếu dữ liệu, nêu giới hạn, rủi ro, xử lí chất thải và ứng dụng thực tế.