Tổng ôn năm chương Sinh học 12

Cơ chế truyền đạt thông tin di truyềnChương 1 • Trình tự lưu tin; A–T, G–C giữ khuôn; gene tạo RNA hoặc polypeptide.

Điều hoà biểu hiện geneChương 1 • Cùng hệ gene, khác bộ gene đang dùng → khác lượng sản phẩm và chức năng.

Hệ gene và giải mã hệ geneChương 1 • Hệ gene = toàn bộ DNA trong phạm vi xác định; gene chỉ là một phần.

Đột biến geneChương 1 • Đổi trình tự DNA mới là đột biến gene; gọi đúng thay–thêm–mất và vị trí.

Công nghệ gene và đạo đức sinh họcChương 1 • Chọn → cắt/tạo → nối → đưa → chọn–xác nhận → đánh giá; sản phẩm không tự bảo đảm an toàn.

Cơ sở nhiễm sắc thểChương 2 • DNA + protein → chromatin → nhiễm sắc thể; đếm theo centromere, không theo số sợi nhìn thấy.

Mendel và mở rộngChương 2 • Dòng thuần → lai → F1 → F2 → đếm lớn → kiểm giả thuyết.

Liên kết – hoán vị geneChương 2 • Cùng nhiễm sắc thể → nhóm liên kết; Morgan mở rộng cơ sở vật chất cho quy luật Mendel.

Di truyền giới tínhChương 2 • X/Y chỉ là một hệ; tỉ lệ 1:1 là kì vọng xác suất, không lời hứa cho gia đình.

Đột biến nhiễm sắc thểChương 2 • Mất–lặp đổi liều; đảo–chuyển đổi vị trí; mọi dạng cần xét điểm gãy.

Di truyền gene ngoài nhânChương 2 • Đổi mẹ → đổi tế bào chất → đổi màu con; bằng chứng cho lạp thể mang gene.

Kiểu gene – môi trường – kiểu hìnhChương 3 • Kiểu hình = kiểu gene trong môi trường cụ thể, có thể có G×E.

Chọn và tạo giốngChương 3 • Mục tiêu → nguồn biến dị → lai/chọn → kiểm đời con → đa môi trường → duy trì.

Di truyền quần thểChương 3 • Cá thể có kiểu gene; quần thể có vốn gene và tần số.

Hardy–WeinbergChương 3 • p+q=1 → p²+2pq+q²=1 khi giao tử kết hợp ngẫu nhiên.

Di truyền học người và y học tư vấnChương 3 • Chọn phương pháp theo câu hỏi; kết luận mạnh cần bằng chứng hội tụ.

Bằng chứng tiến hoáChương 4 • Quan sát → giả thuyết lịch sử → dự đoán → đối chiếu nhiều nguồn.

DarwinChương 4 • Nhiều quan sát → giả thuyết chung → dự đoán → kiểm bằng trường hợp mới.

Thuyết tiến hoá tổng hợpChương 4 • Tiến hoá nhỏ = Δ tần số allele của quần thể qua thế hệ.

Thích nghi và hình thành loàiChương 4 • Biến dị trước → chọn lọc theo môi trường → tần số tăng qua thế hệ.

Tiến hoá lớn và phát sinh chủng loạiChương 4 • Nhỏ: trong quần thể; lớn: mẫu hình trên loài qua địa chất; hai mức nối nhau.

Môi trường và nhân tố sinh tháiChương 5 • Môi trường là bối cảnh tổng hợp; nhân tố là thành phần có tác động; quan hệ luôn hai chiều.

Sinh thái học quần thểChương 5 • Cùng loài: hỗ trợ ở một mật độ, cạnh tranh tăng khi nhu cầu vượt nguồn.

Sinh thái học quần xãChương 5 • Nhiều quần thể + tương tác + cấu trúc không gian–dinh dưỡng = quần xã.

Hệ sinh thái và sinh quyểnChương 5 • Quần xã + môi trường + dòng năng lượng–vật chất = hệ sinh thái.

Phục hồi, bảo tồn và phát triển bền vữngChương 5 • Ngăn mất mát → bỏ áp lực → phục hồi thụ động/chủ động → theo dõi thích nghi.